۲۰ امتحان نهایی / مهارت زیست
دو طرف، یک معیار

مقایسه در زیست؛
هر تفاوت را روی یک محور بنویس

پاسخ «این دو متفاوت‌اند» کافی نیست. دو طرف مقایسه، معیار و جهت تفاوت را روشن کن و شباهت یا تفاوت را در یک جملهٔ متقارن بنویس.

دو طرف را دقیق مشخص کن

نام ساختارها، فرایندها یا حالت‌هایی را که باید مقایسه شوند جدا بنویس. اگر سؤال به بخش خاصی از آن‌ها اشاره دارد، مقایسه را به همان بخش محدود کن و دانسته‌های نامرتبط را وارد پاسخ نکن.

فعل و تعداد خواسته‌ها را پیدا کن

مشخص کن سؤال شباهت، تفاوت یا هر دو را می‌خواهد و چند مورد لازم است. قیدهایی مانند «از نظر» یا «در مرحلهٔ» معیار را محدود می‌کنند و باید در نقشهٔ پاسخ باقی بمانند.

هر سطر فقط یک معیار

در یک سطر جدول دربارهٔ محل و در سطر دیگر دربارهٔ ساختار یا عملکرد بنویس. ترکیب چند معیار در یک جمله، جهت مقایسه را مبهم می‌کند.

جدول سه‌ستونی بساز

ستون اول معیار و دو ستون بعدی طرف‌های مقایسه باشند. ابتدا خانه‌ها را با واژه‌های کلیدی پر کن و سپس هر ردیف را به جملهٔ کامل تبدیل کن. خانهٔ خالی را با حدس پر نکن.

جهت مقایسه را ثابت نگه دار

اگر جمله را با طرف اول شروع کردی، ویژگی آن را بگو و بعد طرف دوم را با همان معیار ادامه بده. جابه‌جایی ناگهانی جهت، واژه‌هایی مثل بیشتر و کمتر را مستعد خطا می‌کند.

قیدهای علمی را حفظ کن

واژه‌هایی مانند بعضی، اغلب، فقط یا در شرایط مشخص دامنهٔ گزاره را تعیین می‌کنند. هنگام کوتاه‌کردن پاسخ آن‌ها را حذف نکن، چون جملهٔ محدود ممکن است به ادعای همیشگی تبدیل شود.

شکل را به جدول مقایسه تبدیل کن

اگر اطلاعات در تصویر است، برچسب‌ها، جای اجزا و جهت پیکان‌ها را بخوان و برای هر تفاوت شاهد دیداری پیدا کن. برای استخراج رابطه‌ها از راهنمای شکل‌های زیست استفاده کن.

شباهت ظاهری را با عملکرد یکی ندان

دو ساختار ممکن است ظاهر نزدیک و نقش متفاوت داشته باشند یا یک کار مشابه را با سازوکار جدا انجام دهند. معیار دقیق را نام ببر تا پاسخ از تشابه واژه‌ها فراتر برود.

پاسخ را دوطرفه بازخوانی کن

جمله را از انتها به ابتدا بخوان و بررسی کن آیا هنوز همان رابطه را بیان می‌کند. سپس هر ادعا را با متن یا شکل کتاب کنترل کن. نقشهٔ کل درس در راهنمای زیست امتحان نهایی است.