۲۰ امتحان نهایی / روان‌شناسی · حافظه
قدیم، جدید، مزاحمت

تداخل در حافظه؛
هدف یادآوری را پیدا کن و جهت مزاحمت را روی خط زمان بکش

نام دو تداخل با حفظ‌کردن ساده جابه‌جا می‌شود. اطلاعات قدیمی و جدید، هدف آزمون و چیزی را که مزاحم شده جدا بنویس.

قدیم ↔ جدید

دو مجموعهٔ اطلاعات را نام‌گذاری کن

مطلب A زودتر و مطلب B دیرتر آموخته شده است. این ترتیب زمانی را ثابت نگه دار تا جهت اثر در ادامه روشن بماند.

هدف یادآوری را مشخص کن

بپرس فرد اکنون می‌خواهد اطلاعات قدیمی یا جدید را بازیابی کند. نوع تداخل از چیزی که هدف است و چیزی که مزاحم آن شده به دست می‌آید.

کارت تشخیص تداخل

A قدیمی ← B جدید ← هدف یادآوری ← عامل مزاحم ← جهت اثر ← پیش‌گستر/پس‌گستر ← شاهد ← راهکار

در پیش‌گستر، قدیمی مزاحم جدید است

آموختهٔ قبلی به سمت جلو اثر می‌گذارد و یادگیری یا یادآوری اطلاعات تازه را دشوار می‌کند. جهت پیکان را از A به B بکش.

در پس‌گستر، جدید مزاحم قدیمی است

مطلبی که بعدتر آموخته شده به عقب برمی‌گردد و بازیابی اطلاعات قبلی را مختل می‌کند. پیکان مزاحمت از B به A است.

شباهت مطالب را عامل کمکی بدان

اطلاعات مشابه می‌توانند رقابت بیشتری در بازیابی بسازند، اما برای نام‌گذاری تداخل همچنان ترتیب و جهت اثر را معیار بگیر.

تداخل را با محوشدن یکی ندان

در تداخل، اطلاعات رقیب وارد فرایند یادآوری می‌شود. صرف گذشت زمان بدون شاهد رقابت، برای این تشخیص کافی نیست.

خطای بازیابی را از خطای رمزگردانی جدا کن

اگر مطلب از ابتدا با توجه یا سازمان‌دهی مناسب وارد حافظه نشده، مشکل را نباید خودکار تداخل نامید. مرحلهٔ ایجاد خطا را پیدا کن.

مثال را با دو نام متفاوت بازسازی کن

موضوع‌های قدیم و جدید را در دو کادر بنویس و جملهٔ «کدام مزاحم کدام است؟» را کامل کن. سپس نام علمی را اضافه کن.

راهکار را به منبع تداخل وصل کن

فاصله‌گذاری، تمایز نشانه‌ها و تمرین بازیابی می‌توانند رقابت را کاهش دهند. توضیح بده هر راهکار چگونه دو مجموعه را قابل تفکیک‌تر می‌کند.

پاسخ را با جهت زمانی تحویل بده

نام تداخل، مطلب هدف و عامل مزاحم را در یک جمله بنویس. برای چارچوب حافظه به حافظه و فراموشی و برای یادگیری به یادگیری برو.