نقشهٔ مسیر
پلاسما از مویرگ خونی خارج میشود، مایع میانبافتی را میسازد، بخشی وارد مویرگ لنفی و «لنف» نامیده میشود و سرانجام به گردش وریدی بازمیگردد.
انقباض ماهیچههای اسکلتی، حرکات تنفسی و دریچهها به پیشروی یکطرفهٔ لنف کمک میکنند.
سؤال ۱: تغییر نام مایع
مایع پیرامون یاختهها پس از ورود به مویرگ لنفی چه نام دارد؟
پاسخ: لنف؛ پیش از ورود، مایع میانبافتی نامیده میشود.
سؤال ۲: مویرگ انتهابسته
انتهای بستهٔ مویرگ لنفی چه کمکی به جمعآوری مایع میکند؟
پاسخ: شبکه از فضای بافت آغاز میشود و مایع و برخی مواد میتوانند از همان ناحیه وارد آن شوند.
سؤال ۳: نقش دریچه
دریچههای رگ لنفی چه نقشی دارند؟
پاسخ: از بازگشت مایع جلوگیری و جریان را در مسیر رو به رگهای بزرگتر یکطرفه میکنند.
سؤال ۴: پمپ ماهیچهای
راهرفتن چگونه میتواند جریان لنف اندام را افزایش دهد؟
پاسخ: انقباض ماهیچههای اطراف رگها را میفشارد و همراه دریچهها لنف را به جلو میراند.
سؤال ۵: گره لنفی
دو نقش کلی گرههای لنفی چیست؟
پاسخ: پالایش لنف و فراهمکردن محل برخورد و فعالیت یاختههای ایمنی با عوامل بیگانه.
سؤال ۶: بازگشت به خون
لنف در پایان به کدام بخش کلی گردش خون میپیوندد؟
پاسخ: به سیاهرگهای بزرگ نزدیک محل اتصال گردن و سینه و در نتیجه گردش وریدی.
سؤال ۷: جذب چربی
مویرگ لنفی پرز روده چه نقشی در جذب دارد؟
پاسخ: بخش عمدهٔ فرآوردههای بستهبندیشدهٔ چربی را میگیرد و از راه لنف به خون میرساند.
سؤال ۸: انسداد مسیر
اگر تخلیهٔ لنفی یک بافت مختل شود، چرا مایع میتواند در بافت جمع شود؟
پاسخ: بخشی از مایع میانبافتی راه بازگشت خود به خون را از دست میدهد و تعادل ورود و خروج برهم میخورد.
سؤال ۹: مقایسه با گردش خون
چرا دستگاه لنفی را مانند مدار بستهٔ شریان–مویرگ–ورید در نظر نمیگیریم؟
پاسخ: مویرگهای لنفی از انتهای بسته در بافت آغاز میشوند و مایع را یکطرفه به گردش خون برمیگردانند.
سؤال ۱۰: یافتن خطا
دانشآموز نوشته «لنف مستقیماً با ضربان قلب در یک حلقهٔ بسته پمپ میشود». اصلاح کنید.
پاسخ: دستگاه لنفی پمپ مرکزی مستقل و حلقهٔ بسته ندارد؛ فشار ماهیچهها، تنفس و دریچهها حرکت را یاری میکنند.
چطور خودتصحیح کنی؟
روی شکل سه رنگ برای مویرگ خونی، فضای میانبافتی و رگ لنفی بگذار، جهت دریچهها را علامت بزن و مسیر را تا پیوستن دوباره به ورید کامل کن.