۲۰ امتحان نهایی / هندسه · اثبات
تناظر، داده، حالت، نتیجه

هم‌نهشتی مثلث‌ها؛
پیش از انتخاب حالت، رأس‌های متناظر را قطعی کن

سه برابری پراکنده هم‌نهشتی را ثابت نمی‌کند. هر داده را روی شکل علامت بزن، ترتیب رأس‌های متناظر را بساز و بررسی کن آیا ترکیب داده‌ها یکی از حالت‌های معتبر را تشکیل می‌دهد.

△≅△

داده و حکم را در دو ستون جدا کن

هر تساوی، موازی‌بودن، عمودبودن یا نیمساز را از صورت سؤال استخراج کن و حکم نهایی را مستقل بنویس. نتیجه را به‌عنوان داده وارد اثبات نکن.

دو مثلث هدف را دقیق نام ببر

اگر شکل چند مثلث دارد، همان دو ناحیه‌ای را انتخاب کن که اثبات حکم به رابطهٔ آن‌ها نیاز دارد. انتخاب مثلث نامناسب داده‌های کافی را پنهان می‌کند.

کارت اثبات هم‌نهشتی

داده/حکم ← دو مثلث ← تناظر رأس‌ها ← برابری‌های دلیل‌دار ← حالت هم‌نهشتی ← اجزای متناظر ← حکم

جدول تناظر رأس‌ها بساز

رأس مقابل هر ضلع یا زاویه را پیدا کن و ترتیب نام دو مثلث را مطابق آن بنویس. اگر ترتیب غلط باشد، حتی حالت درست به نتیجهٔ نادرست وصل می‌شود.

برابری مشترک را صریح بنویس

ضلع مشترک در شکل دیده می‌شود، اما در اثبات باید با دلیل بازتابی یا مشترک‌بودن ثبت شود. هیچ دادهٔ تصویری را بدون دلیل رها نکن.

زاویه‌ها را از رابطه‌های هندسی استخراج کن

زاویه‌های متقابل به رأس، حاصل از نیمساز، یا مرتبط با خطوط موازی هرکدام دلیل متفاوت دارند. نام دلیل را کنار تساوی زاویه بنویس.

حالت را پس از جمع‌آوری داده انتخاب کن

ببین برابری‌ها دربارهٔ کدام ضلع‌ها و زاویه‌ها هستند و زاویه نسبت به دو ضلع چه جایگاهی دارد. نام حالت را از روی تعداد نشانه‌ها حدس نزن.

حالت نامعتبر را با شکل خاص نپذیر

ممکن است دو مثلث در یک ترسیم خاص شبیه به نظر برسند، اما داده‌ها باید یکتایی شکل را تضمین کنند. ظاهر اندازه‌گیری‌نشده دلیل نیست.

پس از هم‌نهشتی، جزء متناظر حکم را مشخص کن

حکم ممکن است تساوی یک ضلع یا زاویه باشد. آن دو جزء را در جدول تناظر پیدا و نتیجه را با استناد به هم‌نهشتی بنویس.

اثبات کمکی را در جای مناسب بساز

گاهی برای رسیدن به دادهٔ سوم باید ابتدا زاویه یا ضلع دیگری را ثابت کنی. این نتیجهٔ میانی را پیش از اعلام حالت هم‌نهشتی بیاور.

راه‌حل را از آخر به اول کنترل کن

بپرس حکم از کدام اجزای متناظر حاصل شد و هم‌نهشتی با کدام سه داده ثابت شد. برای مقایسه با تشابه به تشابه و تالس و برای ساختار اثبات به راهنمای هندسه برو.