۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال هندسه
۱۰ مسئله، ۱۰ استدلال

نمونه سؤال هندسه؛
داده را روی شکل بنشان و رابطه را دلیل‌دار بنویس

این آزمونک محاسبه و اثبات را کنار هم تمرین می‌دهد. پیش از نوشتن فرمول، شکل و فرض‌ها را بازسازی کن و پس از حل، نتیجه را روی همان شکل کنترل کن.

۱۰

روش اجرا: داده، شکل، رابطه

حتی برای سؤال متنی یک شکل ساده بکش، داده‌ها را علامت بزن و قضیه یا رابطه را پیش از جایگذاری بنویس. پاسخ‌های پیشنهادی مسیر اصلی را نشان می‌دهند؛ در برگهٔ تشریحی، دلیل هر تساوی را نیز ثبت کن.

آزمونک تألیفی و غیررسمی

همهٔ نقطه‌ها، عددها و موقعیت‌ها برای تمرین این سایت ساخته شده‌اند. معیار خودتصحیح «شکل، رابطه، محاسبه و کنترل» است.

1. فاصلهٔ دو نقطه

سؤال: فاصلهٔ A(1,2) و B(4,6) را به دست آور.

پاسخ پیشنهادی

اختلاف مؤلفه‌ها 3 و 4 است؛ پس AB=√(3²+4²)=5.

2. نقطهٔ میانی

سؤال: نقطهٔ میانی پاره‌خطی با دو سر A(−2,4) و B(6,0) چیست؟

پاسخ پیشنهادی

میانگین مؤلفه‌ها را می‌گیریم: ((−2+6)/2,(4+0)/2)=(2,2).

3. معادلهٔ خط

سؤال: خطی با شیب 2 از نقطهٔ (1,3) می‌گذرد. معادله را بنویس.

پاسخ پیشنهادی

با فرم نقطه‌شیب y−3=2(x−1) و پس از ساده‌سازی y=2x+1.

4. خط‌های عمود

سؤال: شیب خطی 3 است. شیب یک خط عمود بر آن چند است؟

پاسخ پیشنهادی

برای شیب‌های تعریف‌شده، حاصل‌ضرب شیب دو خط عمود −1 است؛ پس شیب خط دوم −1/3 خواهد بود.

5. معادلهٔ دایره

سؤال: مرکز دایره (2,−1) و شعاع آن 3 است. معادلهٔ دایره را بنویس.

پاسخ پیشنهادی

با فرم (x−a)²+(y−b)²=r² داریم (x−2)²+(y+1)²=9.

6. بردار

سؤال: اگر u=(2,−1) و v=(−3,4) باشد، u+v را پیدا کن.

پاسخ پیشنهادی

مؤلفه‌های هم‌نام جمع می‌شوند: u+v=(2−3,−1+4)=(−1,3).

7. تشابه مثلث‌ها

سؤال: دو مثلث متشابه‌اند و نسبت ضلع‌های مثلث دوم به اول 3 است. اگر مساحت اول 8 باشد، مساحت دوم چند است؟

پاسخ پیشنهادی

مساحت با مربع نسبت طول‌ها تغییر می‌کند؛ نسبت مساحت 3²=9 است، پس مساحت دوم 72 می‌شود.

8. قضیهٔ تالس

سؤال: سه خط موازی دو خط مورب را قطع کرده‌اند. روی خط اول دو پاره‌خط متوالی 4 و 6 و روی خط دوم پاره‌خط متناظر اول 10 است. پاره‌خط متناظر دوم را بیاب.

پاسخ پیشنهادی

نسبت پاره‌خط‌های متناظر برابر است: 4/6=10/x. پس 4x=60 و x=15.

9. مماس و شعاع

سؤال: چرا شعاع دایره در نقطهٔ تماس بر خط مماس عمود است و این داده چه کاربردی دارد؟

پاسخ پیشنهادی

این رابطه یک زاویهٔ قائمه می‌سازد. با افزودن مرکز و نقطهٔ تماس به شکل، می‌توان از فیثاغورس یا روابط مثلث قائم برای یافتن طول‌های مجهول استفاده کرد.

10. اثبات کوتاه

سؤال: در مثلث متساوی‌الساقین ABC با AB=AC، نیمساز زاویهٔ A ضلع BC را در D قطع می‌کند. ثابت کن BD=DC.

پاسخ پیشنهادی

در دو مثلث ABD و ACD داریم AB=AC، AD مشترک و ∠BAD=∠DAC. پس دو مثلث به حالت ضلع‌زاویه‌ضلع هم‌نهشت‌اند و در نتیجه ضلع‌های متناظر BD و DC برابرند.

نتیجه را چطور خودتصحیح کنی؟

برای هر سؤال یک امتیاز به شکل یا داده‌گذاری، یک امتیاز به رابطه، یک امتیاز به محاسبه و یک امتیاز به کنترل بده. در اثبات، فرض و حکم را جدا کن و هر نتیجه را به یک داده یا قضیه وصل کن.

مسیرهای مرتبط

مهارت‌های مکمل

دایره ←تشابه و تالس ←بردار ←فاصلهٔ نقطه تا خط را بدون خطای علامت حساب کن ←مساحت مثلث مختصاتی را با دو بردار بساز ←هم‌نهشتی را با تناظر رأس‌ها و دلیل کامل ثابت کن ←روابط طولی مثلث قائم را از نام قطعه‌ها حل کن ←زاویه و کمان دایره را از محل رأس حل کن ←توان نقطه، وتر و مماس را با قطعه‌های درست حل کن ←معادلهٔ دایره را از مرکز و شعاع بساز ←مماس یا قاطع بودن خط و دایره را تشخیص بده ←چهارضلعی‌های خاص را اثبات کن ←رسم کمکی هدفمند انتخاب کن ←ضرب داخلی و زاویهٔ بردارها را کنترل کن ←معادلهٔ برداری و پارامتری خط را بساز ←سهمی را از رأس تا خط هادی بساز ←بیضی را با نیم‌محورها و کانون رسم کن ←هذلولی را با رأس، کانون و مجانب رسم کن ←حجم و مساحت جسم مرکب را تجزیه کن ←مراکز مثلث را از خطوط سازنده بشناس ←مساحت مثلث را از دادهٔ مناسب بساز ←نمونه سؤال یازدهم ریاضی را مهارتی حل کن ←نمونه سؤال دوازدهم ریاضی را جمع‌بندی کن ←۱۰ سؤال هندسه یازدهم با پاسخ ←۱۰ سؤال هندسه دهم با پاسخ ←۱۰ سؤال هندسه دوازدهم با پاسخ ←برنامهٔ ۱۴روزهٔ هندسه ←۱۰ سؤال تشابه و قضیه تالس ←۱۰ سؤال توان نقطه، وتر و مماس ←۱۰ سؤال بیضی و کانون ←۱۰ سؤال ضرب داخلی و زاویه ←۱۰ سؤال خط برداری و پارامتری ←۱۰ سؤال هذلولی و مجانب ←۱۰ سؤال سهمی و خط هادی ←۱۰ سؤال هم‌نهشتی مثلث ←۱۰ سؤال فاصلهٔ نقطه تا خط ←۱۰ سؤال روابط طولی مثلث قائم ←۱۰ سؤال چهارضلعی‌های خاص ←۱۰ سؤال زاویه و مماس دایره ←۱۰ سؤال حجم و مساحت ←۱۰ سؤال مؤلفه و اندازه ←۱۰ سؤال انتخاب رسم کمکی ←۱۰ سؤال مراکز مثلث ←۱۰ سؤال انتقال، بازتاب و دوران ←