مفعول‌به؛
پس از یافتن فعل و فاعل، بپرس عمل بر چه کسی یا چه چیزی واقع شده

فعل را با معنا و شناسنامه بخوان

زمان، شخص و معنی فعل را مشخص کن. سپس بررسی کن آیا معنای جمله برای کامل‌شدن به پذیرندهٔ عمل نیاز دارد یا بدون آن کامل است.

فاعل را پیش از مفعول پیدا کن

فاعل انجام‌دهندهٔ فعل و مفعول پذیرندهٔ آن است. جابه‌جایی ترتیب واژه‌ها نباید این دو نقش معنایی و نحوی را عوض کند.

فعل لازم و متعدی را در جمله بسنج

برخی فعل‌ها در معنای مورد استفاده مفعول می‌گیرند و برخی نمی‌گیرند. فهرست حفظی را با معنای واقعی جمله و ساخت کتاب کنترل کن.

اسم منصوب را دلیل کافی ندان

نقش‌های دیگری نیز می‌توانند منصوب باشند. برای مفعول‌به باید رابطهٔ مستقیم با فعل و معنای پذیرندهٔ عمل برقرار باشد.

ضمیر متصل را از ساختمان فعل جدا کن

پسوند متصل می‌تواند مفعول‌به باشد، اما گاهی بخشی از صرف فعل یا وابستهٔ اسم و حرف است. واژهٔ میزبان و ترجمهٔ ضمیر را بررسی کن.

مرجع ضمیر را مشخص کن

شخص، شمار و جنس ضمیر را با اسم مرجع تطبیق بده. ترجمهٔ «او را»، «آن‌ها را» یا صورت مناسب باید نقش پذیرنده را روشن کند.

تقدم مفعول را با نقش اشتباه نگیر

ممکن است مفعول پیش از فاعل یا حتی برای تأکید در جای دیگری بیاید. علامت، معنا و مطابقت فعل را کنار ترتیب واژه‌ها به کار ببر.

در جملهٔ مجهول دنبال مفعول‌به نگرد

با مجهول‌شدن فعل، فاعل حذف و مفعول پیشین می‌تواند نائب‌فاعل شود. برای این تبدیل از فاعل و نائب‌فاعل و معلوم و مجهول استفاده کن.

علامت نصب را از نوع اسم نتیجه بگیر

پس از تثبیت نقش، مفرد، مثنی، جمع و صورت‌های خاص را بررسی کن. نقش مفعولی ثابت است، اما نشانهٔ ظاهری نصب می‌تواند متفاوت باشد.

پاسخ را با ترجمه و حذف آزمایشی کنترل کن

مفعول را در ترجمه مشخص کن و ببین فعل بر همان واژه اثر می‌گذارد یا نه. برای تمرین ترکیبی به نقش کلمات و اعراب و نمونه سؤال عربی برو.