فاعل و نائب‌فاعل؛
اول ساختمان فعل را بخوان، بعد نقش اسم را تعیین کن

فعل و هستهٔ جمله را پیدا کن

زمان، شخص و شمار فعل را مشخص کن و سپس بپرس چه کسی یا چه چیزی به آن نسبت داده شده است. ترجمهٔ اولیه باید معنای کلی بدهد، اما نقش نهایی با ساختمان عربی تعیین می‌شود.

معلوم و مجهول را پیش از نقش‌گذاری جدا کن

در فعل معلوم، انجام‌دهنده می‌تواند فاعل باشد. در ساخت مجهول، فاعل ذکر نمی‌شود و واژه‌ای که پیش‌تر مفعول بوده ممکن است نائب‌فاعل شود. نشانه‌های صرفی فعل را دقیق بخوان.

فاعل آشکار و ضمیر پنهان را مقایسه کن

گاهی انجام‌دهنده با اسم ظاهر می‌آید و گاهی از شناسهٔ فعل فهمیده می‌شود. نبود اسم پس از فعل الزاماً جمله را ناقص نمی‌کند؛ فاعل مستتر یا ضمیر متصل را بررسی کن.

ضمیر متصل را از شناسه و مفعول جدا کن

یک ضمیر متصل می‌تواند بسته به جایگاه، بخشی از صرف فعل یا دارای نقش دیگری باشد. شکل فعل و معنای جمله را کنار هم بگذار و تنها از ظاهر پسوند نقش نساز.

تقدم و تأخر را نشانهٔ قطعی ندان

فاعل می‌تواند پس از فعل بیاید و در برخی ساخت‌ها اجزای دیگر میان آن‌ها قرار گیرند. سؤال «چه کسی انجام داد؟» را با نشانهٔ اعراب و مطابقت جمله کنترل کن.

مطابقت فعل و فاعل را در بافت بسنج

جایگاه فاعل و نوع جمع می‌تواند بر صورت فعل اثر بگذارد. قاعدهٔ مطابقت را متناسب با ترتیب جمله اجرا کن و ساخت فارسی را مستقیم بر عربی تحمیل نکن.

نائب‌فاعل را انجام‌دهنده ترجمه نکن

در جملهٔ مجهول، نائب‌فاعل چیزی است که کنش بر آن واقع شده و اکنون جایگاه نحوی تازه‌ای دارد. ترجمهٔ فارسی مجهول را حفظ کن مگر بافت ترجمهٔ روان دیگری بخواهد.

تبدیل معلوم به مجهول را مرحله‌ای انجام بده

فاعل را کنار بگذار، فعل را به صورت مجهول مناسب تبدیل کن، مفعول را به جایگاه نائب‌فاعل ببر و علامت آن را اصلاح کن. برای جزئیات صرفی از فعل معلوم و مجهول کمک بگیر.

علامت اعراب را پس از نوع اسم تعیین کن

فاعل و نائب‌فاعل مرفوع‌اند، اما علامت رفع با مفرد، مثنی، جمع و برخی صورت‌های اسمی تفاوت دارد. نقش را از علامت و علامت را از نوع کلمه جداگانه بررسی کن.

پاسخ را با ترجمهٔ معکوس کنترل کن

اگر فاعل تعیین کرده‌ای، آیا همان واژه انجام‌دهندهٔ کنش است؟ اگر نائب‌فاعل است، آیا فعل مجهول مانده و انجام‌دهنده حذف شده؟ برای تمرین کامل از نقش کلمات و اعراب و نمونه سؤال عربی استفاده کن.