۱۰ نمونه سؤال انتقال آب در گیاه؛
هر ماده را از مبدأ تا آوند و مقصد دنبال کن

سه مسیر مستقل

آب و بسیاری از یون‌ها از ریشه به آوند چوبی می‌رسند؛ مواد آلی ساخته‌شده در اندام منبع از راه آبکش به اندام مصرف‌کننده یا ذخیره‌ای منتقل می‌شوند.

سؤال ۱: ورود آب

آب خاک ابتدا از کدام ساختار یاخته‌ای ریشه وارد مسیر گیاه می‌شود؟

پاسخ: از یاخته‌های سطحی ریشه و تارهای کشنده وارد می‌شود و سپس به سوی بافت‌های درونی حرکت می‌کند.

سؤال ۲: جذب یون

چرا جذب یون معدنی را نباید همیشه همانند حرکت غیرفعال آب توضیح داد؟

پاسخ: برخی یون‌ها ممکن است برخلاف شیب و با کمک پروتئین و انرژی جذب شوند؛ مسیر هر یون باید از دادهٔ سؤال تعیین شود.

سؤال ۳: آوند چوبی

نقش اصلی آوند چوبی در این مسیر چیست؟

پاسخ: انتقال آب و مواد معدنی از بخش‌های پایینی به اندام‌های هوایی و فراهم‌کردن ستون پیوستهٔ آب.

سؤال ۴: تعرق

تعرق را از برگ تا اثر آن بر ستون آب توضیح دهید.

پاسخ: تبخیر آب از سطح‌های مرطوب برگ و خروج بخار از روزنه، کشش را در ستون آب آوند چوبی منتقل می‌کند و حرکت آب را تقویت می‌کند.

سؤال ۵: پیوستگی آب

چرا گسسته‌شدن ستون آب می‌تواند انتقال را مختل کند؟

پاسخ: انتقال کشش میان مولکول‌های آب به پیوستگی ستون وابسته است؛ گسست مسیر انتقال نیرو را کاهش می‌دهد.

سؤال ۶: بستن روزنه

بسته‌شدن روزنه چه اثر مستقیمی بر خروج بخار آب دارد؟

پاسخ: مسیر خروج محدود می‌شود و تعرق کاهش می‌یابد؛ پیامدهای دیگر باید با شرایط سؤال تحلیل شوند.

سؤال ۷: افزایش باد

اگر عوامل دیگر ثابت باشند، باد چگونه می‌تواند تعرق را تغییر دهد؟

پاسخ: با دورکردن هوای مرطوب نزدیک سطح برگ، شیب بخار آب را حفظ می‌کند و می‌تواند تعرق را افزایش دهد.

سؤال ۸: آوند آبکش

محصولات آلی فتوسنتز عمدتاً از کدام بافت منتقل می‌شوند؟

پاسخ: از آوند آبکش، از اندام منبع به اندام‌های مصرف‌کننده یا ذخیره‌ای.

سؤال ۹: منبع و مخزن

آیا جهت انتقال در آبکش همیشه فقط از ریشه به برگ است؟

پاسخ: خیر؛ جهت به جایگاه منبع و مخزن بستگی دارد و می‌تواند به سوی ریشه، میوه، جوانه یا اندام در حال رشد باشد.

سؤال ۱۰: مقایسهٔ دو آوند

چوب و آبکش را از نظر مادهٔ اصلی منتقل‌شده مقایسه کنید.

پاسخ: چوب عمدتاً آب و یون‌های معدنی و آبکش عمدتاً مواد آلی محلول را جابه‌جا می‌کند.

چطور خودتصحیح کنی؟

برای آب، یون و قند سه رنگ انتخاب کن و پیکان هرکدام را جدا روی طرح گیاه بکش. نام آوند و عامل حرکت را کنار همان پیکان بنویس.