۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فارسی
۱۰ سؤال · هسته و وابسته

نمونه سؤال گروه اسمی؛
اول هسته را پیدا کن، بعد وابسته‌ها را نام ببر

برای یافتن هسته، واژه‌ای را مشخص کن که دیگر اجزای گروه دربارهٔ آن توضیح می‌دهند یا آن را محدود می‌کنند. نقش دستوری کل گروه را با نقش اجزای داخل گروه یکی نگیر.

ه

روش حل

سه گام

مرز گروه اسمی ← هسته ← نوع و وابستگی هر جزء

۱. هسته

در گروه «این کتاب مفید»، هسته را مشخص کن.

پاسخ

«کتاب» هسته است؛ «این» و «مفید» آن را محدود یا توصیف می‌کنند.

۲. وابستهٔ پیشین

در همان گروه، وابستهٔ پیشین چیست؟

پاسخ

«این» وابستهٔ پیشینِ اشاره است و پیش از هسته آمده است.

۳. وابستهٔ پسین

در «کتاب مفید»، واژهٔ «مفید» چه نقشی در گروه دارد؟

پاسخ

صفت و وابستهٔ پسین هستهٔ «کتاب» است.

۴. مضاف‌الیه

در گروه «دفترِ دوستِ من»، هسته و زنجیرهٔ وابستگی را بنویس.

پاسخ

هسته «دفتر» است؛ «دوست» مضاف‌الیهِ دفتر و «من» وابستهٔ «دوست» است.

۵. شمارش گروه‌ها

در جملهٔ «دو دانش‌آموز کوشا وارد کتابخانه شدند» گروه اسمیِ نهادی را جدا کن.

پاسخ

«دو دانش‌آموز کوشا» یک گروه اسمی است؛ هسته «دانش‌آموز»، «دو» وابستهٔ پیشین شمارشی و «کوشا» صفت پسین است.

۶. صفت اشاره و شمارشی

در «همین سه مسیر کوتاه»، وابسته‌های پیشین را مشخص کن.

پاسخ

«همین» اشاره و «سه» شمارشی، هر دو پیش از هستهٔ «مسیر» آمده‌اند؛ «کوتاه» صفت پسین است.

۷. مرزبندی

در جملهٔ «صدای آرام باران را شنیدم»، گروه اسمی مفعولی چیست؟

پاسخ

«صدای آرام باران را»؛ هسته «صدا»، «آرام» صفت و «باران» مضاف‌الیه است. «را» نشانهٔ مفعول است.

۸. وابستهٔ وابسته

در «خانهٔ دوستِ قدیمیِ من»، «قدیمی» کدام واژه را توصیف می‌کند؟

پاسخ

در این خوانش، «قدیمی» صفتِ «دوست» است و همراه «من» در گروه وابسته به هستهٔ «خانه» قرار دارد.

۹. ابهام ساختاری

چرا عبارت «کتابِ دانش‌آموزِ تازه» می‌تواند مبهم باشد؟

پاسخ

«تازه» می‌تواند کتاب را توصیف کند یا دانش‌آموز را؛ بافت و آهنگ جمله مرجع صفت را روشن می‌کند.

۱۰. نقد پاسخ

دانش‌آموز در «آن دو پرندهٔ کوچک» واژهٔ «آن» را هسته دانسته است. خطا را اصلاح کن.

پاسخ

هسته «پرنده» است؛ «آن» وابستهٔ پیشین اشاره، «دو» شمارشی و «کوچک» صفت پسین است.

خودتصحیح

معیارامتیاز
مرزبندی گروه۶
تشخیص هسته۶
نوع و مرجع وابسته۸

هسته را با یک خط و وابسته‌ها را با پیکان به مرجعشان وصل کن. درس‌نامه در راهنمای گروه اسمی آمده است.