الگوی کاربرگ
الطالبُ مجتهدٌ ← إنَّ الطالبَ مجتهدٌ. نخست هستهٔ جملهٔ اسمیه را پیدا کن و سپس تغییر نقش و حرکت را اعمال کن.
حرف ناسخ ← اسم منصوب ← خبر مرفوع
سؤال ۱: تبدیل با إنّ
«العلمُ نافعٌ» را با إنّ بازنویسی کنید.
پاسخ: إنَّ العلمَ نافعٌ.
سؤال ۲: تعیین نقش
در «إنَّ الطالبَ حاضرٌ»، نقش الطالب و حاضر چیست؟
پاسخ: الطالب اسم إنّ و منصوب؛ حاضر خبر إنّ و مرفوع است.
سؤال ۳: کأنّ
در «کأنَّ القمرَ مصباحٌ»، اسم و خبر را پیدا کنید.
پاسخ: القمر اسم کأنّ و مصباح خبر آن است.
سؤال ۴: لیت
جملهٔ «لیتَ الطقسَ جمیلٌ» چه معنای کلی دارد؟
پاسخ: آرزو را میرساند: «کاش هوا زیبا بود.» الطقس اسم منصوب و جمیل خبر مرفوع است.
سؤال ۵: لعلّ
در «لعلَّ المسافرَ قادمٌ» حرکت نقشها چگونه است؟
پاسخ: المسافرَ اسم لعلّ منصوب و قادمٌ خبر آن مرفوع است.
سؤال ۶: لکنّ
«الطریقُ طویلٌ لکنَّ السفرَ ممتعٌ» را نقشگذاری کنید.
پاسخ: در بخش دوم، السفر اسم لکنّ منصوب و ممتع خبر مرفوع است.
سؤال ۷: ضمیر متصل
در «إنَّهُ مجتهدٌ»، «ه» چه نقشی دارد؟
پاسخ: ضمیر متصل در محل نصب، اسم إنّ است؛ مجتهد خبر مرفوع است.
سؤال ۸: خبر شبهجمله
در «إنَّ الکتابَ علی المکتبِ»، خبر کدام بخش است؟
پاسخ: شبهجملهٔ «علی المکتب» در جایگاه خبر إنّ قرار دارد.
سؤال ۹: اصلاح حرکت
«إنَّ الطالبُ حاضرًا» را اصلاح کنید.
پاسخ: إنَّ الطالبَ حاضرٌ؛ اسم منصوب و خبر مرفوع است.
سؤال ۱۰: بازگشت به اصل
اگر إنّ را از «إنَّ المدرسةَ کبیرةٌ» برداریم، جملهٔ ساده چیست؟
پاسخ: المدرسةُ کبیرةٌ؛ مبتدا و خبر هر دو در الگوی ساده مرفوعاند.
چطور خودتصحیح کنی؟
حرف ناسخ را کادر بگیر، نخستین اسم وابسته را با برچسب منصوب و هستهٔ خبر را با برچسب مرفوع مشخص کن. سپس جمله را بدون ناسخ بازسازی کن.