محدودهٔ واژه را مشخص کن
ببین سؤال حرکت کدام حرف یا بخش را میخواهد و آیا واژه به ضمیر یا جزء دیگری متصل است. پیش از تحلیل، همان واژه را در جمله علامت بزن تا حرکت بخش اشتباه را بررسی نکنی.
اسکلت جمله را پیدا کن
فعل، فاعل یا موضوع و گروههای اصلی را جدا کن. سپس مرز عبارتهایی را که با ابزار یا اضافه به هم وصل شدهاند مشخص کن. نقش واژه فقط درون این ساخت کامل روشن میشود.
اول بگو واژه در جمله چه نقشی دارد و کدام عامل این نقش را ساخته است؛ بعد حرکت را مطابق قاعدهٔ کتاب انتخاب کن.
عامل را به واژه وصل کن
حرف، فعل یا ساختی را که بر واژه اثر میگذارد پیدا کن و میان آنها خط بکش. نزدیکترین واژه همیشه عامل نیست؛ مرز گروه و رابطهٔ معنایی را نیز کنترل کن.
هسته و وابسته را جدا کن
اگر واژه در یک گروه اسمی قرار دارد، هسته و وابستهها را مشخص کن و هماهنگیهای لازم را مطابق قواعد کتاب بررسی کن. حرکت یک وابسته ممکن است از رابطهاش با هسته فهمیده شود.
گزینه را در جمله آزمایش کن
حرکت پیشنهادی را روی واژه بگذار و جمله را با صدای آهسته بخوان. سپس نقش، عامل و ترجمه را دوباره بررسی کن. روانبودن صدا بهتنهایی دلیل نیست، اما ناسازگاری میتواند علامت بازبینی باشد.
معنی را ابزار دوم کنترل کن
ترجمهٔ بخش مرتبط را بساز و ببین نقش پیشنهادی با معنای جمله هماهنگ است یا نه. اگر حرکت انتخابی رابطهٔ اجزا را عوض میکند، تحلیل دستوری را از ابتدا بررسی کن.
مثالهای مرزی را جفت کن
دو جمله با واژهٔ ظاهراً یکسان اما نقش متفاوت بنویس و عامل هرکدام را برجسته کن. سپس دلیل تفاوت حرکت را در یک سطر توضیح بده. مقایسه، حدس از روی شکل واژه را کاهش میدهد.
خطا را در سه لایه ثبت کن
مشخص کن اسکلت جمله، عامل یا قاعدهٔ حرکت را اشتباه گرفتهای. برای هر خطا یک مثال تازه حل کن. نقشهٔ قواعد در راهنمای قواعد عربی و تشخیص فعل در صرف فعل عربی آمده است.