نمونه سؤال خطای تصادفی و سیستماتیک؛
الگوی خطا را ببین، راه کاهش مناسب را انتخاب کن

۱. صفر نادرست ترازو

وضعیت: ترازو پیش از اندازه‌گیری بدون بار، ۲ گرم نشان می‌دهد. نوع خطا چیست؟

۲. زمان واکنش فرد

وضعیت: زمان‌گیری دستی یک رویداد در تکرارها کمی بالا و پایین می‌شود.

۳. خط‌کش کوتاه‌شده

وضعیت: ابتدای خط‌کش شکسته و دانش‌آموز اندازه را از لبهٔ شکسته می‌خواند.

۴. نوسان دما

وضعیت: دمای اتاق هنگام تکرار آزمایش نامنظم تغییر می‌کند.

۵. زاویهٔ دید

وضعیت: حجم مایع همیشه از زاویه‌ای بالاتر از سطح چشم خوانده می‌شود.

۶. داده‌های پراکنده

داده: برای مقدار ثابت، قرائت‌ها ۹٫۸، ۱۰٫۲، ۹٫۹ و ۱۰٫۱ هستند. کدام خطا محتمل‌تر است؟

۷. همهٔ قرائت‌ها بالا

داده: مقدار مرجع ۱۰ است و قرائت‌ها ۱۰٫۷، ۱۰٫۸ و ۱۰٫۷ هستند.

۸. راهکار نامناسب

ادعا: با تکرار بسیار زیاد، خطای صفر ترازو از بین می‌رود. ارزیابی کن.

چطور خودتصحیح کنی؟

اگر داده‌ها دوطرفه پراکنده‌اند به خطای تصادفی فکر کن؛ اگر همگی جابه‌جایی هم‌جهت دارند، خطای سیستماتیک را بررسی کن.