در این تمرین از قدرمطلق اختلاف استفاده کن: |اندازهگیری−مرجع|÷|مرجع|×۱۰۰.
۱. خطای مطلق
سؤال: مقدار مرجع ۲۰٫۰ گرم و اندازهگیری ۱۹٫۶ گرم است. خطای مطلق را بیاب.
پاسخ
|۱۹٫۶−۲۰٫۰|=۰٫۴ گرم.
۲. خطای نسبی
همان داده: خطای نسبی را محاسبه کن.
پاسخ
۰٫۴÷۲۰٫۰=۰٫۰۲؛ خطای نسبی بدون واحد است.
۳. درصد خطا
همان داده: درصد خطا را محاسبه کن.
پاسخ
۰٫۰۲×۱۰۰=۲ درصد.
۴. مقدار بالاتر از مرجع
سؤال: مرجع ۵۰ و اندازهگیری ۵۲ است. درصد خطا چقدر است؟
پاسخ
|۵۲−۵۰|÷۵۰×۱۰۰=۴ درصد؛ قدرمطلق باعث مثبتبودن اندازهٔ خطا میشود.
۵. مقایسهٔ دو خطای مطلق
داده: خطای ۱ واحد برای مرجع ۱۰ و خطای ۱ واحد برای مرجع ۱۰۰. کدام نسبی بزرگتر است؟
پاسخ
برای مرجع ۱۰: ده درصد؛ برای مرجع ۱۰۰: یک درصد. خطای مطلق برابر، اهمیت نسبی برابر ندارد.
۶. یافتن اختلاف
سؤال: مرجع ۸۰ و درصد خطا ۵ درصد است. اندازهٔ خطای مطلق را بیاب.
پاسخ
۰٫۰۵×۸۰=۴ واحد؛ اندازهگیری میتواند چهار واحد بالاتر یا پایینتر باشد.
۷. انتخاب ابزار
داده: ابزار الف برای مرجع ۲۰۰، خطای ۴ دارد؛ ابزار ب برای مرجع ۵۰، خطای ۲ دارد. کدام درصد خطای کمتر دارد؟
پاسخ
الف: ۴÷۲۰۰×۱۰۰=۲٪؛ ب: ۲÷۵۰×۱۰۰=۴٪. ابزار الف خطای نسبی کمتری دارد.
۸. خطای فرمول
پاسخ دانشآموز: اختلاف را بر مقدار اندازهگیریشده تقسیم کرده است. اصلاح کن.
پاسخ
در تعریف این تمرین، مخرج قدرمطلق مقدار مرجع است؛ باید |اندازهگیری−مرجع|÷|مرجع| محاسبه شود.
چطور خودتصحیح کنی؟
اختلاف را مثبت بگیر، مخرج را با مرجع کنترل کن، واحد را از خطای نسبی حذف و برای درصد در صد ضرب کن.