الگوی پایه
در «لا طالبَ مهملٌ»، لا نفی فراگیر میسازد؛ طالبَ اسم لا و منصوب و مهملٌ خبر لا و مرفوع است.
پس از لا اسم نکره آمده؟ ← نفی همهٔ جنس است؟ ← اسم و خبر را جدا کن
سؤال ۱: تشخیص نقشها
در «لا طالبَ حاضرٌ»، اسم و خبر لا را مشخص کنید.
پاسخ: طالبَ اسم لا و منصوب؛ حاضرٌ خبر لا و مرفوع است.
سؤال ۲: ترجمهٔ فراگیر
«لا شکَّ فی نجاحِکَ» را ترجمه کنید.
پاسخ: «هیچ شکی در موفقیت تو نیست.» لا وجود جنس شک را نفی میکند.
سؤال ۳: حرکتگذاری
حرکت پایانی را کامل کنید: «لا کسل... مفید...».
پاسخ: در جملهٔ درست «لا کسلَ مفیدٌ»؛ کسلَ اسم منصوب و مفیدٌ خبر مرفوع است.
سؤال ۴: تمایز از نفی فعل
در «لا یَکتُبُ الطّالبُ»، آیا «الطالب» اسم لا النافیة للجنس است؟
پاسخ: خیر؛ پس از لا فعل آمده و لا فقط جملهٔ فعلی را منفی کرده است.
سؤال ۵: نکرهبودن اسم
در الگوی ساده چرا اسم پس از لا بدون «ال» میآید؟
پاسخ: چون اسم لا النافیة للجنس باید نکره باشد تا همهٔ افراد جنس را نفی کند.
سؤال ۶: خبر شبهجمله
در «لا طالبَ فی الصّفِّ»، خبر لا چیست؟
پاسخ: شبهجملهٔ «فی الصفّ» در محل خبر لا؛ معنی: هیچ دانشآموزی در کلاس نیست.
سؤال ۷: تشخیص نفی کلی
«لا ظُلمَ دائمٌ» چه چیزی را بهصورت کلی نفی میکند؟
پاسخ: پایداربودن ظلم را در ساخت اسمی بیان میکند؛ ظلمَ اسم لا و دائمٌ خبر است.
سؤال ۸: یافتن خطا
در تحلیل «لا خوفَ موجودٌ»، دانشآموز خوفَ را مبتدا نامیده است. تحلیل درست چیست؟
پاسخ: خوفَ اسم لا النافیة للجنس و منصوب است؛ موجودٌ خبر آن است.
سؤال ۹: ساخت جمله
با واژهٔ «أمل» جملهای بسازید که نبود کامل امید را برساند.
پاسخ: نمونه: لا أملَ باقیٌ؛ هیچ امیدی باقی نیست.
سؤال ۱۰: مقایسه
تفاوت آغاز «لا طالبَ...» با «لا یدرسُ...» چیست؟
پاسخ: اولی با اسم نکره آغاز میشود و ساخت لا النافیة للجنس دارد؛ دومی با فعل آغاز میشود و نفی جملهٔ فعلی است.
چطور خودتصحیح کنی؟
واژهٔ بلافاصله پس از لا را پیدا کن. اگر فعل است، این قاعده را کنار بگذار. اگر اسم نکره و معنای نفی فراگیر دارد، اسم منصوب و خبر مرفوع یا شبهجمله را مشخص کن.