۱۰ نمونه سؤال مفعول مطلق؛
ریشهٔ مصدر را با ریشهٔ فعل مقایسه کن

سه کاربرد

تأکید: شکرته شکرًا؛ بیان نوع: سار سیرًا سریعًا؛ بیان تعداد: دققت الباب دقّتین. ابتدا هم‌ریشگی را بررسی کن.

سؤال ۱: تشخیص ساده

در «شکرتُهُ شکرًا»، مفعول مطلق چیست؟

پاسخ: «شکرًا»؛ مصدر منصوب و هم‌ریشه با «شکرت» است.

سؤال ۲: کاربرد تأکیدی

«فرحَ الطفلُ فرحًا» کدام کاربرد را نشان می‌دهد؟

پاسخ: تأکید وقوع و شدت کلی فعل، چون مصدر بدون وصف یا عدد آمده است.

سؤال ۳: بیان نوع

در «سارَ الرجلُ سیرًا سریعًا»، مفعول مطلق چه چیزی را بیان می‌کند؟

پاسخ: نوع انجام حرکت را با صفت «سریعًا» بیان می‌کند.

سؤال ۴: بیان تعداد

«دققتُ البابَ دقّتینِ» چه مفهومی دارد؟

پاسخ: تعداد وقوع؛ «دو بار در زدم».

سؤال ۵: هم‌ریشگی

در «نجحَ الطالبُ نجاحًا»، رابطهٔ نجاح با نجح چیست؟

پاسخ: نجاح مصدر همان ریشه و مفعول مطلق منصوب است.

سؤال ۶: تمایز از مفعول‌به

در «قرأَ الطالبُ الکتابَ قراءةً جیدةً»، الکتاب و قراءة چه نقش‌هایی دارند؟

پاسخ: الکتاب مفعول‌به و قراءة مفعول مطلق بیان نوع است.

سؤال ۷: حرکت

چرا «شکرًا» معمولاً فتحه یا تنوین نصب دارد؟

پاسخ: چون مفعول مطلق از منصوبات است.

سؤال ۸: مصدر غیرهم‌ریشه

آیا هر اسم منصوب پس از فعل مفعول مطلق است؟

پاسخ: خیر؛ باید نقش معنایی و معمولاً هم‌ریشگی با فعل بررسی شود.

سؤال ۹: ساخت جمله

با فعل «احترمَ» یک مفعول مطلق تأکیدی بسازید.

پاسخ: نمونه: احترمتُ المعلّمَ احترامًا.

سؤال ۱۰: ترجمهٔ نقش‌محور

«ابتسمَ الطفلُ ابتسامةً جمیلةً» را چگونه ترجمه می‌کنیم؟

پاسخ: «کودک لبخندی زیبا زد.» مصدر، نوع فعل را توصیف می‌کند.

چطور خودتصحیح کنی؟

حروف ریشهٔ فعل و مصدر را زیر هم بنویس، علامت نصب را کنترل کن و بپرس مصدر فقط تأکید می‌کند یا وصف و عددی برای نوع و تعداد دارد.