۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال شیمی
نمونه سؤال واکنش محلول · معادله یونی

۱۰ سؤال معادلهٔ یونی خالص؛
حالت فیزیکی را بنویس و فقط گونه‌های آبیِ تفکیک‌شونده را باز کن

معادلهٔ یونی خالص فقط گونه‌هایی را نشان می‌دهد که واقعاً تغییر می‌کنند. برای رسیدن به آن، معادلهٔ مولکولی را موازنه، گونه‌های مناسب را یون‌نویسی و یون‌های یکسان دو طرف را حذف کن.

مولکولی ← یونی کامل ← خالص

نقشهٔ حل

حالت فیزیکی را حفظ کن. رسوب، آب، گاز و الکترولیت ضعیف را یکپارچه نگه دار و ضرایب را هنگام شکستن گونهٔ آبی میان همهٔ یون‌ها توزیع کن.

کنترل پایانی

در معادلهٔ خالص، هم تعداد هر اتم و هم مجموع بار دو سوی پیکان باید برابر باشد.

سؤال ۱: رسوب AgCl

معادلهٔ یونی خالص AgNO₃(aq)+NaCl(aq)→AgCl(s)+NaNO₃(aq) را بنویسید.

پاسخ: Ag⁺(aq)+Cl⁻(aq)→AgCl(s).

سؤال ۲: یون‌های تماشاگر

در واکنش سؤال قبل، یون‌های تماشاگر کدام‌اند؟

پاسخ: Na⁺ و NO₃⁻؛ در دو سوی معادلهٔ یونی کامل بدون تغییر حضور دارند.

سؤال ۳: رسوب BaSO₄

برای واکنش BaCl₂(aq) با Na₂SO₄(aq) که BaSO₄(s) می‌سازد، معادلهٔ خالص چیست؟

پاسخ: Ba²⁺(aq)+SO₄²⁻(aq)→BaSO₄(s).

سؤال ۴: خنثی‌شدن

معادلهٔ یونی خالص HCl(aq)+NaOH(aq) را بنویسید.

پاسخ: H⁺(aq)+OH⁻(aq)→H₂O(l).

سؤال ۵: چه چیزی شکسته نمی‌شود؟

آیا AgCl(s) را در معادلهٔ یونی به Ag⁺ و Cl⁻ می‌شکنیم؟

پاسخ: خیر؛ رسوب جامد یکپارچه نوشته می‌شود.

سؤال ۶: رسوب PbI₂

معادلهٔ یونی خالص تشکیل PbI₂(s) از Pb²⁺ و I⁻ چیست؟

پاسخ: Pb²⁺(aq)+2I⁻(aq)→PbI₂(s).

سؤال ۷: تولید گاز

معادلهٔ خالص واکنش یون کربنات با اسید که CO₂ و آب می‌دهد را بنویسید.

پاسخ: CO₃²⁻(aq)+2H⁺(aq)→CO₂(g)+H₂O(l).

سؤال ۸: نبود نیروی پیش‌برنده

اگر با مخلوط‌کردن دو محلول فقط یون‌های محلول یکسان‌گونه در دو سو بمانند و رسوب، گاز یا الکترولیت ضعیف ساخته نشود، معادلهٔ خالص چه نتیجه‌ای دارد؟

پاسخ: واکنش یونی خالصی نوشته نمی‌شود؛ همهٔ یون‌ها تماشاگرند.

سؤال ۹: خطای ضریب

دانش‌آموز BaCl₂(aq) را Ba²⁺+Cl⁻ نوشته است. اصلاح کنید.

پاسخ: Ba²⁺(aq)+2Cl⁻(aq)؛ زیروند ۲ باید در شمار یون کلرید دیده شود.

سؤال ۱۰: کنترل بار

در Pb²⁺+2I⁻→PbI₂ مجموع بار هر طرف چقدر است؟

پاسخ: سمت چپ +2−2=0 و جامد سمت راست خنثی است.

چطور خودتصحیح کنی؟

حالت‌ها را کنار گونه‌ها بنویس، هر یون را با ضریب کامل باز کن، موارد عیناً یکسان را دو طرف خط بزن و در پایان اتم و بار را جداگانه موازنه کن.