نقشهٔ حل
حالت فیزیکی را حفظ کن. رسوب، آب، گاز و الکترولیت ضعیف را یکپارچه نگه دار و ضرایب را هنگام شکستن گونهٔ آبی میان همهٔ یونها توزیع کن.
در معادلهٔ خالص، هم تعداد هر اتم و هم مجموع بار دو سوی پیکان باید برابر باشد.
سؤال ۱: رسوب AgCl
معادلهٔ یونی خالص AgNO₃(aq)+NaCl(aq)→AgCl(s)+NaNO₃(aq) را بنویسید.
پاسخ: Ag⁺(aq)+Cl⁻(aq)→AgCl(s).
سؤال ۲: یونهای تماشاگر
در واکنش سؤال قبل، یونهای تماشاگر کداماند؟
پاسخ: Na⁺ و NO₃⁻؛ در دو سوی معادلهٔ یونی کامل بدون تغییر حضور دارند.
سؤال ۳: رسوب BaSO₄
برای واکنش BaCl₂(aq) با Na₂SO₄(aq) که BaSO₄(s) میسازد، معادلهٔ خالص چیست؟
پاسخ: Ba²⁺(aq)+SO₄²⁻(aq)→BaSO₄(s).
سؤال ۴: خنثیشدن
معادلهٔ یونی خالص HCl(aq)+NaOH(aq) را بنویسید.
پاسخ: H⁺(aq)+OH⁻(aq)→H₂O(l).
سؤال ۵: چه چیزی شکسته نمیشود؟
آیا AgCl(s) را در معادلهٔ یونی به Ag⁺ و Cl⁻ میشکنیم؟
پاسخ: خیر؛ رسوب جامد یکپارچه نوشته میشود.
سؤال ۶: رسوب PbI₂
معادلهٔ یونی خالص تشکیل PbI₂(s) از Pb²⁺ و I⁻ چیست؟
پاسخ: Pb²⁺(aq)+2I⁻(aq)→PbI₂(s).
سؤال ۷: تولید گاز
معادلهٔ خالص واکنش یون کربنات با اسید که CO₂ و آب میدهد را بنویسید.
پاسخ: CO₃²⁻(aq)+2H⁺(aq)→CO₂(g)+H₂O(l).
سؤال ۸: نبود نیروی پیشبرنده
اگر با مخلوطکردن دو محلول فقط یونهای محلول یکسانگونه در دو سو بمانند و رسوب، گاز یا الکترولیت ضعیف ساخته نشود، معادلهٔ خالص چه نتیجهای دارد؟
پاسخ: واکنش یونی خالصی نوشته نمیشود؛ همهٔ یونها تماشاگرند.
سؤال ۹: خطای ضریب
دانشآموز BaCl₂(aq) را Ba²⁺+Cl⁻ نوشته است. اصلاح کنید.
پاسخ: Ba²⁺(aq)+2Cl⁻(aq)؛ زیروند ۲ باید در شمار یون کلرید دیده شود.
سؤال ۱۰: کنترل بار
در Pb²⁺+2I⁻→PbI₂ مجموع بار هر طرف چقدر است؟
پاسخ: سمت چپ +2−2=0 و جامد سمت راست خنثی است.
چطور خودتصحیح کنی؟
حالتها را کنار گونهها بنویس، هر یون را با ضریب کامل باز کن، موارد عیناً یکسان را دو طرف خط بزن و در پایان اتم و بار را جداگانه موازنه کن.