دو مسیر هورمونی
افزایش غلظت مایعات بدن ترشح ADH را تقویت میکند. کاهش حجم مؤثر گردش و مسیرهای هورمونی مرتبط میتوانند آلدوسترون را افزایش دهند و بازجذب Na⁺ را بیشتر کنند.
ADH را با «آب» و آلدوسترون را ابتدا با «سدیم» پیوند بده؛ سپس پیامد آب و فشار/حجم را نتیجه بگیر.
سؤال ۱: کمآبی
در کمآبی، غلظت مایعات بدن و ترشح ADH معمولاً چه تغییری میکنند؟
پاسخ: غلظت افزایش مییابد و ترشح ADH بیشتر میشود.
سؤال ۲: محل ساخت و رهاسازی ADH
ADH کجا ساخته و از کجا وارد خون میشود؟
پاسخ: در یاختههای عصبی هیپوتالاموس ساخته و از بخش پسین هیپوفیز در خون رها میشود.
سؤال ۳: اثر بر مجرای جمعکننده
ADH چه تغییری در مجرای جمعکننده ایجاد میکند؟
پاسخ: نفوذپذیری آن به آب و در نتیجه بازجذب آب را افزایش میدهد.
سؤال ۴: حجم و غلظت ادرار
با افزایش ADH، حجم و غلظت ادرار چگونه تغییر میکنند؟
پاسخ: حجم کاهش و غلظت ادرار افزایش مییابد.
سؤال ۵: نوشیدن آب فراوان
پس از ورود آب زیاد به بدن، کاهش ADH چه اثری بر ادرار دارد؟
پاسخ: بازجذب آب کمتر و ادرار پرحجمتر و رقیقتر میشود.
سؤال ۶: منبع آلدوسترون
آلدوسترون از کدام غده ترشح میشود؟
پاسخ: از بخش قشری غدهٔ فوقکلیه.
سؤال ۷: اثر آلدوسترون
آلدوسترون بر بازجذب Na⁺ و دفع K⁺ چه اثری دارد؟
پاسخ: بازجذب سدیم را افزایش میدهد و میتواند ترشح و دفع پتاسیم را بیشتر کند.
سؤال ۸: مقایسهٔ مستقیم
تفاوت نقطهٔ شروع اثر ADH و آلدوسترون را بنویسید.
پاسخ: ADH مستقیماً نفوذپذیری به آب را بالا میبرد؛ آلدوسترون انتقال یون سدیم را افزایش میدهد و آب در پی آن بازجذب میشود.
سؤال ۹: نبود پاسخ به ADH
اگر مجرای جمعکننده به ADH پاسخ ندهد، انتظار چه نوع ادراری داریم؟
پاسخ: بازجذب آب کاهش مییابد؛ ادرار پرحجمتر و رقیقتر میشود.
سؤال ۱۰: بازخورد منفی
چرا با بازگشت غلظت مایعات به محدودهٔ مناسب، ترشح ADH کاهش مییابد؟
پاسخ: محرک اولیه کم شده است؛ کاهش پاسخ از ادامهٔ بیشازحد بازجذب آب جلوگیری میکند.
چطور خودتصحیح کنی؟
متغیر آغازین را بالا یا پایین علامت بزن، هورمون و بخش هدف نفرون را بنویس و حجم و غلظت ادرار را جدا نتیجه بگیر. پایان زنجیره باید تغییر اولیه را کاهش دهد.