وضع مقدم یا رفع تالی؟
شرط را به p→q تبدیل کن، بعد نتیجه را بسنج

چهار صورت نزدیک به هم

وضع مقدم: p→q، p، پس q؛ معتبر. رفع تالی: p→q، ¬q، پس ¬p؛ معتبر. اثبات تالی و نفی مقدم از نظر صورت معتبر نیستند، زیرا شرطی یک‌سویه را به رابطه‌ای دوسویه تبدیل می‌کنند.

سؤال ۱: وضع مقدم

اگر عددی مضرب ۴ باشد، زوج است. ۱۲ مضرب ۴ است. نتیجه و نام صورت چیست؟

سؤال ۲: رفع تالی

اگر چراغ روشن باشد، اتاق نور دارد. اتاق نور ندارد. چه نتیجه‌ای می‌گیریم؟

سؤال ۳: اثبات تالی

اگر باران ببارد، زمین خیس می‌شود. زمین خیس است؛ پس باران باریده. اعتبار را بسنجید.

سؤال ۴: نفی مقدم

اگر سارا با اتوبوس بیاید، دیر می‌رسد. سارا با اتوبوس نیامده؛ پس دیر نرسیده است. صورت چیست؟

سؤال ۵: نمادگذاری

در «اگر مطالعه منظم باشد، یادآوری بهتر می‌شود»، p و q را مشخص کنید.

سؤال ۶: تکمیل معتبر

p→q و ¬q داده شده است. برای یک استدلال معتبر نتیجه چیست؟

سؤال ۷: تشخیص از متن

اگر شکل مربع باشد، چهار ضلع دارد. این شکل چهار ضلع ندارد. پس مربع نیست. اعتبار را بنویسید.

سؤال ۸: شرط لازم و کافی

از «اگر p آنگاه q» آیا می‌توان نتیجه گرفت q برای p شرط لازم است؟

سؤال ۹: مثال نقض

برای نامعتبر بودن «اگر عددی مضرب ۴ است زوج است؛ عدد ۶ زوج است؛ پس مضرب ۴ است» مثال نقض چگونه عمل می‌کند؟

سؤال ۱۰: اعتبار و صدق

آیا معتبر بودن صورت استدلال به معنی صادق بودن همهٔ مقدمات آن در جهان واقعی است؟

برگهٔ خودتصحیح

جمله‌ها را به p و q تبدیل کن و علامت نفی را دقیقاً روی همان جزء بگذار. جزئیات بیشتر در راهنمای وضع مقدم و رفع تالی آمده است.