۱۰ نمونه سؤال بسپار و تکپار؛
پیوند دوگانه را باز کن و واحد تکرار را داخل کروشه بگذار

زبان این کاربرگ

تکپار واحد کوچک آغازین، بسپار مولکول زنجیری بزرگ و واحد تکرارشونده کوچک‌ترین الگوی ساختاری تکرارشونده در زنجیر است.

سؤال ۱: تشخیص نقش

در تبدیل تعداد زیادی مولکول اتن به پلی‌اتن، کدام ماده تکپار و کدام بسپار است؟

پاسخ: اتن تکپار و پلی‌اتن بسپار است.

سؤال ۲: واحد تکرار پلی‌اتن

واحد تکرارشوندهٔ پلی‌اتن حاصل از CH₂=CH₂ را بنویسید.

پاسخ: پیوند دوگانه باز می‌شود و واحد [–CH₂–CH₂–]ₙ به دست می‌آید.

سؤال ۳: حفظ جانشین

تکپار پروپن CH₂=CH–CH₃ است. واحد تکرار را بنویسید.

پاسخ: گروه CH₃ روی همان کربن حفظ می‌شود: [–CH₂–CH(CH₃)–]ₙ.

سؤال ۴: یافتن تکپار

واحد تکرار [–CH₂–CHCl–]ₙ داده شده است. تکپار افزایشی متناظر چیست؟

پاسخ: میان دو کربن اصلی پیوند دوگانه می‌گذاریم: CH₂=CHCl.

سؤال ۵: نقش n

حرف n کنار کروشه چه چیزی را نشان می‌دهد؟

پاسخ: نشان می‌دهد واحد ساختاری تعداد زیادی بار در زنجیر تکرار شده است؛ n ضریب یک واکنش موازنه‌شدهٔ معمولی نیست.

سؤال ۶: تغییر پیوند

در بسپارش افزایشی اتن، چه تغییری برای پیوند کربن–کربن رخ می‌دهد؟

پاسخ: بخش پیوند دوگانهٔ تکپار به پیوندهای یگانه در ستون اصلی بسپار تبدیل می‌شود و کربن‌ها به واحدهای مجاور متصل می‌شوند.

سؤال ۷: خطای حذف جانشین

دانش‌آموز واحد تکرار پروپن را [–CH₂–CH₂–] نوشته است. خطا چیست؟

پاسخ: گروه جانشین CH₃ را حذف کرده و محصول را با پلی‌اتن اشتباه گرفته است. همهٔ اتم‌های تکپار باید در واحد تکرار حفظ شوند.

سؤال ۸: تشخیص تکپار مناسب

برای بسپارش افزایشی، وجود کدام ویژگی در ساختار تکپار راهنمای اصلی است؟

پاسخ: در نمونه‌های این کاربرگ، وجود پیوند دوگانهٔ کربن–کربن محل اتصال زنجیره را مشخص می‌کند.

سؤال ۹: جرم و تعداد اتم‌ها

در بسپارش افزایشی ساده، آیا اتم‌های تکپار باید بی‌دلیل از واحد تکرار حذف شوند؟

پاسخ: خیر؛ برای رسم واحد تکرار، اتم‌ها و جانشین‌ها حفظ می‌شوند و فقط نوع اتصال میان کربن‌های محل واکنش تغییر می‌کند.

سؤال ۱۰: ساختار و ویژگی

چرا تغییر جانشین روی زنجیر می‌تواند ویژگی دو بسپار را متفاوت کند؟

پاسخ: جانشین‌ها اندازه، قطبیت و نحوهٔ نزدیک‌شدن زنجیرها را تغییر می‌دهند؛ پس برهم‌کنش میان زنجیرها و رفتار ماده می‌تواند متفاوت شود.

چطور خودتصحیح کنی؟

اتم‌های یک تکپار را پیش و پس از رسم بشمار، جانشین‌ها را علامت بزن، دو پیوند باز در دو سر واحد تکرار بگذار و کروشه و n را فراموش نکن.