۱۰ نمونه سؤال حرکت‌گذاری؛
حرکت را حدس نزن؛ عامل و نقش را بنویس

روش دلیل‌محور

در «کَتَبَ الطالبُ الدرسَ»، الطالبُ به‌سبب فاعل‌بودن مرفوع و الدرسَ به‌سبب مفعول‌به‌بودن منصوب است.

سؤال ۱: فاعل و مفعول

حرکت دو واژه را کامل کنید: «قرأَ التلمیذ... الکتاب...».

پاسخ: «التلمیذُ الکتابَ»؛ فاعل مرفوع و مفعول‌به منصوب.

سؤال ۲: پس از حرف جر

در «ذهبتُ إلى المدرسةِ»، چرا المدرسة کسره دارد؟

پاسخ: پس از حرف جر «إلى» آمده و اسم مجرور است.

سؤال ۳: مضاف‌الیه

صورت درست را بنویسید: «بابُ الصف...».

پاسخ: «بابُ الصفِّ»؛ الصفِّ مضاف‌الیه و مجرور است.

سؤال ۴: صفت و موصوف

حرکت صفت را کامل کنید: «رأیتُ طالبًا مجتهد...».

پاسخ: «مجتهدًا»؛ صفت در نصب با موصوف نکرهٔ خود هماهنگ است.

سؤال ۵: إنّ

حرکت اسم و خبر را در «إنَّ الطالب... ناجح...» بنویسید.

پاسخ: «إنَّ الطالبَ ناجحٌ»؛ اسم إنّ منصوب و خبر آن مرفوع است.

سؤال ۶: کان

جمله را حرکت‌گذاری کنید: «کان الجو... جمیل...».

پاسخ: «کان الجوُّ جمیلًا»؛ اسم کان مرفوع و خبر آن منصوب است.

سؤال ۷: حال

حرکت «مسرور» را در «عادَ الطفلُ مسرور...» کامل کنید.

پاسخ: «مسرورًا»؛ حال و منصوب است.

سؤال ۸: مفعول مطلق

در «شکرتُهُ شکر...» حرکت مصدر چیست و چرا؟

پاسخ: «شکرًا»؛ مفعول مطلق و منصوب است.

سؤال ۹: لا النافیة للجنس

حرکت‌ها را کامل کنید: «لا طالب... غائب...».

پاسخ: «لا طالبَ غائبٌ»؛ اسم لا منصوب و خبر آن مرفوع است.

سؤال ۱۰: یافتن خطا

در «فی البیتَ» چه خطایی وجود دارد؟

پاسخ: اسم پس از «فی» باید مجرور باشد: «فی البیتِ».

چطور خودتصحیح کنی؟

عامل را با پیکان به واژه وصل کن، نقش را بالای واژه بنویس و سپس علامت را بگذار. جمله را دوباره برای هماهنگی صفت، اضافه و اسم و خبر عوامل ناسخ بخوان.