الگوی تحلیل
در «ذهبَ علیٌّ إلى المدرسةِ»، إلى حرف جر، المدرسةِ اسم مجرور و گروه «إلى المدرسة» وابسته به فعل ذهب است.
کجا؟ با چه کسی؟ دربارهٔ چه؟ ← پاسخ را به فعل یا خبر مناسب وصل کن.
سؤال ۱: ساخت گروه
در «جلستُ على الکرسیِّ»، حرف جر و اسم مجرور را مشخص کنید.
پاسخ: على حرف جر و الکرسیِّ اسم مجرور است؛ کل گروه «على الکرسی» شبهجمله است.
سؤال ۲: متعلق به فعل
«إلى المدرسةِ» در «ذهبَ الطفلُ إلى المدرسةِ» به کدام واژه وابسته است؟
پاسخ: به فعل «ذهبَ»؛ مقصد رفتن را کامل میکند.
سؤال ۳: خبر شبهجمله
در «الکتابُ على الطاولةِ»، خبر چیست؟
پاسخ: شبهجملهٔ «على الطاولةِ» در محل خبر؛ الکتابُ مبتدا است.
سؤال ۴: خبر مقدم
ساخت «فی الصفِّ طلابٌ» را تحلیل کنید.
پاسخ: «فی الصفِّ» خبر مقدم شبهجمله و «طلابٌ» مبتدای مؤخر است.
سؤال ۵: ضمیر مجرور
در «ذهبتُ معهُ»، «ه» چه وضعی دارد؟
پاسخ: ضمیر متصل در محل جر پس از «مع»؛ گروه «معه» چگونگی همراهی را بیان میکند.
سؤال ۶: ترجمهٔ طبیعی
«تحدّثتُ معَ صدیقی عنِ الامتحانِ» را ترجمه کنید.
پاسخ: «با دوستم دربارهٔ امتحان صحبت کردم.» دو گروه به فعل تحدّثت وابستهاند.
سؤال ۷: علامت جر
چرا «المدرسةِ» در «منَ المدرسةِ» کسره دارد؟
پاسخ: چون پس از حرف جر «مِن» آمده و مجرور است.
سؤال ۸: مرز گروه
در «کتبتُ بالقلمِ الجدیدِ»، آیا صفت «الجدیدِ» خارج از گروه است؟
پاسخ: خیر؛ صفتِ مجرور با «القلمِ» هماهنگ است و گروه کامل «بالقلمِ الجدیدِ» خوانده میشود.
سؤال ۹: یافتن خطا
دانشآموز «فی البیتِ» را در «نامَ الطفلُ فی البیتِ» خبر نامیده است. خطا چیست؟
پاسخ: جمله با فعل «نامَ» ساخته شده و شبهجمله به همان فعل وابسته است؛ خبر جملهٔ اسمیه نیست.
سؤال ۱۰: مقایسهٔ نقش
«فی الحدیقةِ» را در «لعبَ الطفلُ فی الحدیقةِ» و «الطفلُ فی الحدیقةِ» مقایسه کنید.
پاسخ: در اولی متعلق به فعل «لعبَ» و در دومی خبر شبهجمله برای «الطفلُ» است.
چطور خودتصحیح کنی؟
حرف جر و اسم مجرور و وابستههایش را یک قاب بگیر. سپس فعل یا مبتدایی را پیدا کن که این گروه معنای آن را کامل میکند و ترجمه را یکبار بدون ترجمهٔ لفظبهلفظ بخوان.