اول تعداد خواستهها را پیدا کن
پیش از حل، فعلهای سؤال و نشانههای بخشها را مشخص کن: تعریف کنید، دلیل بیاورید، محاسبه کنید یا مقایسه کنید. کنار سؤال تعداد خروجیهایی را که باید بنویسی با نقطه یا شماره ثبت کن. یک جملهٔ بلند ممکن است بیش از یک خواسته داشته باشد.
جدول داده و خروجی بساز
برای سؤالهای محاسباتی یا تحلیلی، دادههای مشترک را جدا و دادهٔ مخصوص هر بخش را کنار همان بخش بنویس. برای سؤالهای تشریحی نیز کلیدواژهٔ موضوع و نوع پاسخ را روبهروی شمارهٔ بخش قرار بده. این طرح کوتاه، مانع استفادهٔ اشتباه از دادهٔ یک قسمت در قسمت دیگر میشود.
پاسخهای الف، ب و پ را جدا و خوانا بنویس؛ حتی وقتی پاسخها به هم مرتبطاند. این کار کنترل کاملبودن جواب را آسان میکند.
از بخش روشنتر شروع کنیم؟
اگر بخشها مستقلاند، میتوانی ابتدا قسمتی را پاسخ بدهی که مسیرش روشن است و سپس بازگردی. اگر بخش بعدی به نتیجهٔ قبلی وابسته است، رابطه را مشخص کن و زنجیره را منظم جلو ببر. وابستگی را از متن سؤال تشخیص بده، نه از ظاهر شمارهگذاری.
اگر یک بخش را بلد نبودیم
همهٔ سؤال را رها نکن. کنار بخش نامعلوم علامت بگذار و قسمتهای مستقل را کامل کن. برای بخش وابسته، فقط آنچه را از درستیاش مطمئنی ثبت کن و حدسهای متناقض نساز. راهبرد کامل عبور و بازگشت در سؤال ناآشنا در امتحان نهایی توضیح داده شده است.
پاسخ تشریحی چندبخشی
هر بخش را با یک جملهٔ مستقیم آغاز کن و سپس دلیل یا توضیح خواستهشده را بیاور. اگر سؤال دو مورد میخواهد، پاسخ را به دو مورد قابل تشخیص تقسیم کن. پاراگراف طولانی که چند جواب در آن مخلوط است، کنترل جاافتادگی را دشوار میکند.
پاسخ محاسباتی چندبخشی
نتیجهٔ هر قسمت را مشخص نگه دار و اگر در بخش بعد استفاده میشود، انتقال آن را واضح بنویس. نمادها و واحدها را در میانهٔ مسیر عوض نکن. اگر عدد قبلی مشکوک است اما روش قسمت بعد را میدانی، ساختار حل را منظم ادامه بده و از پاککردن شتابزدهٔ همهٔ مراحل پرهیز کن.
کنترل دهثانیهای کاملبودن
- تعداد شمارههای پاسخ با خواستهها برابر است؟
- هر پاسخ مستقیماً فعل همان بخش را پوشش میدهد؟
- نتیجه یا جملهٔ نهایی هر بخش دیده میشود؟
- داده، واحد یا قید مهمی جا نیفتاده است؟
تمرین طراحیشده
از یک نمونه سؤال، فقط سؤالهای چندبخشی را جدا کن. دور اول بدون حل، خواستهها و وابستگیها را علامت بزن. دور دوم پاسخ بده و دور سوم فقط کاملبودن شمارهها را بررسی کن. برای سنجش کیفیت هر پاسخ از روش خودتصحیحی کمک بگیر.