۲۰ امتحان نهایی / مهارت زبان
ریشه · نقش · ساخت

خانوادهٔ واژه؛
جای خالی اول نقش می‌خواهد، بعد معنی

در سؤال ساخت واژه، دانستن ریشه کافی نیست. باید بفهمی جای خالی اسم، فعل، صفت یا قید می‌خواهد، سپس شکل هم‌معنا و از نظر املا درست را از خانوادهٔ واژه بسازی.

root+

جمله را بدون گزینه کامل بخوان

موضوع و پیام جمله را مشخص کن. واژه‌های قبل و بعد از جای خالی نشان می‌دهند چه نقشی و چه معنایی لازم است. انتخابی که فقط از نظر معنی نزدیک است ممکن است از نظر دستور در جمله جا نگیرد.

نقش دستوری جای خالی را تعیین کن

جایگاه نسبت به اسم، فعل، حرف تعریف و قیدها را بررسی کن. برچسب موقتِ اسم، فعل، صفت یا قید را بالای فاصله بنویس و سپس گزینه‌های خانواده را محدود کن.

کارت خانوادهٔ واژه

ریشه | اسم | فعل | صفت | قید | شکل منفی | معنی کوتاه در جمله

ریشه را از افزوده‌ها جدا کن

بخش ثابت واژه و پیشوند یا پسوند را علامت بزن. هر بخش می‌تواند بر معنی، نقش یا هر دو اثر بگذارد. شباهت چند حرف آغازین همیشه به معنای ریشهٔ مشترک نیست.

پیشوند را با جهت معنی بسنج

برخی پیشوندها معنای واژه را منفی، تکراری، پیشین یا دارای رابطه‌ای دیگر می‌کنند. شکل ساخته‌شده را در کل جمله جای‌گذاری کن تا جهت مثبت یا منفی با پیام متن هماهنگ باشد.

پسوند را نشانهٔ نقش بدان، نه حکم قطعی

پسوندها سرنخ مهمی برای نقش دستوری‌اند، اما بافت جمله را نیز بررسی کن. ابتدا جایگاه را تحلیل و سپس شکل واژه را انتخاب کن؛ حفظ یک فهرست بدون جمله می‌تواند میان شکل‌های نزدیک خطا بسازد.

تغییر املا را جدا تمرین کن

در ساخت برخی اعضای خانواده ممکن است حروف حذف، افزوده یا دگرگون شوند. واژهٔ نهایی را به‌صورت کامل بنویس و آن را با فهرست واژگان معتبر درس مقایسه کن؛ پسوند را مکانیکی به هر ریشه نچسبان.

شکل منفی را دوبار منفی نکن

وجود واژه‌های منفی در جمله را پیدا کن و معنای کل عبارت را بخوان. ممکن است پیشوند منفی لازم باشد یا ساخت جمله از قبل جهت منفی را ساخته باشد. تصمیم را از پیام کامل بگیر.

اعضای خانواده را در جمله یاد بگیر

برای هر ریشه چهار جملهٔ کوتاه با نقش‌های متفاوت بساز. تفاوت جایگاه و هم‌نشینی واژه‌ها، شکل درست را بهتر از حفظ یک ستون جدا نشان می‌دهد.

به هم‌آیندهای اطراف توجه کن

فعل، حرف اضافه یا اسمی که کنار جای خالی آمده می‌تواند انتخاب را محدود کند. ترکیب طبیعی واژه‌ها را از مثال‌های همان درس استخراج کن و واژه‌ای را فقط به دلیل ترجمهٔ فارسی انتخاب نکن.

سه کنترل نهایی انجام بده

واژه باید از نظر نقش، معنی و املا با جمله سازگار باشد. آن را با صدای ذهنی در جمله بخوان و سپس شکل کامل را بازنویسی کن. برای بافت از راهنمای کلوز تست و برای یادگیری ریشه‌ها از روش واژگان زبان استفاده کن.