۲۰ امتحان نهایی / مهارت شیمی
مشاهده، تفسیر، نتیجه

آزمایش‌های شیمی؛
آنچه می‌بینی را از چرایی‌اش جدا کن

پاسخ دقیق ابتدا مشاهدهٔ قابل گزارش را می‌گوید و بعد آن را با مفهوم شیمیایی توضیح می‌دهد. مخلوط‌کردن این دو، داده و نتیجه را مبهم می‌کند.

هدف آزمایش را یک‌خطی بنویس

مشخص کن قرار است کدام ویژگی، رابطه یا تغییر بررسی شود. هدف با فهرست وسایل فرق دارد و باید نتیجهٔ مورد انتظارِ بررسی را روشن کند، بدون آنکه پاسخ را از قبل قطعی فرض کند.

مواد و روش را نقش‌گذاری کن

کنار هر ماده یا وسیله بنویس چه نقشی در فرایند دارد. مراحل را به ترتیب و با فعل روشن ثبت کن. اگر مقدار، دما یا زمان در شرح کتاب مهم است، آن را همراه مرحلهٔ مربوط نگه دار.

مشاهده همان چیزی است که ثبت می‌شود

رنگ، حالت، دما یا نشانهٔ قابل سنجش را گزارش کن؛ توضیح ذره‌ای یا علت شیمیایی را در بخش تفسیر بیاور.

جدول «دیدم / نتیجه گرفتم» بساز

در ستون اول فقط داده یا مشاهده و در ستون دوم معنای علمی آن را بنویس. میان این دو یک پیکان بکش و مشخص کن کدام مفهوم درسی اجازهٔ چنین نتیجه‌ای می‌دهد.

سطح ماکروسکوپی و ذره‌ای را وصل کن

پس از ثبت مشاهده، توضیح بده در سطح ذرات چه تغییری با آن سازگار است. از واژه‌ها و مدل‌های کتاب خودت استفاده کن و چیزی را که آزمایش یا متن پشتیبانی نمی‌کند به پاسخ اضافه نکن.

متغیر و شاهد مقایسه را مشخص کن

اگر دو حالت مقایسه می‌شوند، بگو چه چیزی تغییر کرده و کدام شرایط یکسان مانده‌اند. سپس تفاوت مشاهده‌شده را با همان متغیر پیوند بده. مقایسهٔ نامنصفانه نتیجهٔ روشنی نمی‌سازد.

نماد و معادله را پس از مفهوم بنویس

اگر پاسخ به نمایش نمادی نیاز دارد، ابتدا مواد یا فرایند را درست شناسایی و بعد نمایش مطابق کتاب را بنویس. حالت‌ها، ضرایب یا شرایط مرتبط را کنترل کن و آن را با مشاهدهٔ گزارش‌شده تطبیق بده.

ایمنی را به خطر مشخص وصل کن

به‌جای نوشتن «نکات ایمنی رعایت شود»، خطر مرتبط با ماده، ابزار یا مرحله را مطابق کتاب نام ببر و اقدام مناسب را بیان کن. دستور اجرای واقعی آزمایش را فقط در محیط آموزشی و زیر نظر مسئول مربوط دنبال کن.

مرور را با پوشاندن ستون‌ها انجام بده

یک‌بار از روش به مشاهده، بار دیگر از مشاهده به تفسیر و در دور بعد از هدف به ترتیب مراحل برس. خطا را به روش، مشاهده، تفسیر یا نتیجه نسبت بده. برای محاسبات به راهنمای مسائل شیمی برو.