۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال هندسه
نمونه سؤال اثبات هندسه · هم‌نهشتی

۱۰ نمونه سؤال هم‌نهشتی مثلث؛
داده‌ها را علامت بزن و ترتیب رأس‌های متناظر را ثابت نگه دار

پیش از نام‌بردن حالت هم‌نهشتی، سه دادهٔ لازم را روی دو مثلث علامت بزن. اگر زاویه میان دو ضلع است یا ضلع میان دو زاویه قرار دارد، آن را صریح مشخص کن.

داده → حالت → تناظر → نتیجه

حالت‌های این کاربرگ

ضلع‌ـ‌ضلع‌ـ‌ضلع، ضلع‌ـ‌زاویهٔ میان‌ـ‌ضلع، زاویه‌ـ‌ضلع میان‌ـ‌زاویه و در مثلث قائم، وتر‌ـ‌ضلع از حالت‌های معتبرند.

قالب اثبات

دادهٔ اول | دادهٔ دوم | دادهٔ سوم → نام حالت → ترتیب هم‌نهشتی → اجزای متناظر

سؤال ۱: سه ضلع

اگر AB=DE، BC=EF و AC=DF باشد، کدام حالت هم‌نهشتی است؟

پاسخ: ضلع‌ـ‌ضلع‌ـ‌ضلع و تناظر A↔D، B↔E، C↔F است.

سؤال ۲: زاویهٔ میان

AB=DE، AC=DF و ∠A=∠D داده شده است. حالت را نام ببرید.

پاسخ: ضلع‌ـ‌زاویهٔ میان‌ـ‌ضلع، چون زاویهٔ A میان AB و AC است.

سؤال ۳: دو زاویه و ضلع میان

∠A=∠D، AB=DE و ∠B=∠E داده شده‌اند. نتیجه چیست؟

پاسخ: زاویه‌ـ‌ضلع میان‌ـ‌زاویه و ΔABC≅ΔDEF.

سؤال ۴: وتر و ضلع

دو مثلث قائم وترهای برابر و یک جفت ضلع قائم برابر دارند. آیا هم‌نهشت‌اند؟

پاسخ: بله، با حالت وتر‌ـ‌ضلع.

سؤال ۵: سه زاویه

برابری سه زاویهٔ دو مثلث برای هم‌نهشتی کافی است؟

پاسخ: خیر؛ فقط شکل را مشابه می‌کند و اندازه می‌تواند متفاوت باشد.

سؤال ۶: دو ضلع و زاویهٔ نامیان

چرا دو ضلع و یک زاویه که میان آن‌ها نیست همیشه کافی نیست؟

پاسخ: ممکن است بیش از یک مثلث با همان داده‌ها ساخته شود؛ این حالت به‌طور عمومی معیار هم‌نهشتی نیست.

سؤال ۷: ضلع مشترک

اگر دو مثلث ضلع MN مشترک دارند، چه داده‌ای می‌توان نوشت؟

پاسخ: MN=MN با خاصیت بازتابی؛ سپس باید دو دادهٔ دیگر نیز فراهم شود.

سؤال ۸: نتیجهٔ متناظر

اگر ΔABC≅ΔDEF باشد، ضلع متناظر AC چیست؟

پاسخ: با ترتیب نوشته‌شده A↔D و C↔F، پس AC=DF.

سؤال ۹: ترتیب نادرست

چرا نوشتن ΔABC≅ΔDFE می‌تواند نتیجه‌ها را خراب کند؟

پاسخ: ترتیب حروف ادعای تناظر مشخصی می‌کند؛ اگر با داده‌ها سازگار نباشد، اضلاع و زاویه‌های نادرست متناظر گرفته می‌شوند.

سؤال ۱۰: اثبات نیمساز

در مثلث متساوی‌الساقین AB=AC، پاره‌خط AD نیمساز ∠A است و D روی BC قرار دارد. برای هم‌نهشتی ABD و ACD چه داده‌هایی داریم؟

پاسخ: AB=AC، AD=AD و ∠BAD=∠DAC؛ پس با ضلع‌ـ‌زاویهٔ میان‌ـ‌ضلع هم‌نهشت‌اند.

چطور خودتصحیح کنی؟

رأس‌های متناظر را با رنگ یکسان علامت بزن، سه داده را پیش از نام حالت فهرست کن و نتیجه را فقط پس از نوشتن ترتیب درست هم‌نهشتی استخراج کن.