دو اسم یا گروه اسمی را پیدا کن
اسم نخست چه چیزی را معرفی میکند و اسم دوم مالک، نوع یا وابستگی آن را چگونه کامل میکند؟ معنی را یکجا بخوان. مجاورت دو اسم سرنخ است، اما نقش جمله و ساخت کامل باید آن را تأیید کند.
مرز ترکیب را با معنی مشخص کن
ببین کدام واژهها با هم یک واحد اسمی میسازند و کدام جزء به فعل یا حرف دیگری وابسته است. در زنجیرههای بلند، علامتگذاری مرز از اتصال واژهٔ نامرتبط جلوگیری میکند.
کل ترکیب | مضاف | مضافالیه | معرفه/نکره | اعراب جزء اول | اعراب جزء دوم | ترجمه
ویژگیهای مضاف را جدا کنترل کن
صورت اسم نخست را از نظر نشانههایی که در ساخت اضافه میپذیرد یا نمیپذیرد بررسی کن. اگر مثنی یا جمع است، پایان آن را با نقش دستوری و قاعدهٔ اضافه هماهنگ کن.
مضافالیه را با حالت دستوری مربوط بخوان
اسم یا گروه دوم تحت تأثیر رابطهٔ اضافه قرار میگیرد. حرکت پایانی را با نشانهٔ مناسب شکل واژه بسنج و ظاهر یک پایان را بدون توجه به مفرد، مثنی یا جمعبودن تفسیر نکن.
معرفهشدن کل ترکیب را از جزء دوم بسنج
وضعیت اسم دوم میتواند بر شناخته یا ناشناختهبودن کل ترکیب اثر بگذارد. ال را بیدلیل به اسم نخست اضافه نکن و معرفهبودن هر جزء را جدا از کل گروه گزارش کن.
زنجیرهٔ اضافه را پیوندبهپیوند باز کن
در سه یا چند اسم، مشخص کن هر واژه مضافِ کدام جزء و مضافالیهِ کدام جزء است. ممکن است یک اسم در دو رابطه نقش میانی داشته باشد. پیکانها را از نزدیکترین پیوند آغاز کن.
ضمیر متصل را به مرجعش برگردان
اگر ضمیر به اسم چسبیده، نقش وابستگی و مرجع آن را پیدا کن. ضمیر را جدا ترجمه نکن؛ کل ترکیب را با مالکیت یا رابطهٔ طبیعی فارسی بساز.
اضافه را با صفت اشتباه نگیر
در صفت، ویژگی به موصوف نسبت داده میشود و هماهنگیهای خاصی دیده میشود؛ در اضافه، دو اسم رابطهٔ وابستگی دارند. جدول معرفه، جنس، شمار و معنی را برای تشخیص به کار ببر. برای مقایسه از راهنمای صفت و موصوف کمک بگیر.
نقش کل گروه و حرکت درونی را جدا کن
کل ترکیب ممکن است نهاد، مفعول یا متمم باشد؛ این نقش بر جزء نخست اثر میگذارد، در حالی که جزء دوم از رابطهٔ اضافه پیروی میکند. دو سطح را در دو ستون بنویس.
ترجمه را از رابطهٔ واقعی بساز
کسرهٔ فارسی، مالکیت، نوع، جزء و کل یا تعبیر دیگری میتواند مناسب باشد. معنی متن را داور قرار بده و همهٔ اضافهها را با یک واژهٔ ثابت ترجمه نکن.
پاسخ را با حذف جزء دوم آزمایش کن
اگر جزء دوم حذف شود، چه اطلاعاتی از اسم نخست کم میشود و وضعیت معرفه تغییر میکند؟ این آزمون را با ساخت جمله کنترل کن. برای حرکت از راهنمای حرکتگذاری و برای ترجمه از راهنمای ترجمه استفاده کن.