الگوی کاربرگ
برای مفرد مذکر: تکتبُ → اُکتبْ و لا تکتبْ. در صیغههای دیگر، شناسهٔ مخاطب و علامت پایان فعل باید حفظ یا طبق قاعده تغییر کند.
مخاطب چه کسی است؟ ← مضارع مخاطب ← امر یا لا الناهیه ← علامت پایان
سؤال ۱: امر مفرد مذکر
فعل امر از «تکتبُ» چیست؟
پاسخ: اُکتبْ؛ بنویس.
سؤال ۲: نهی مفرد مذکر
«ننویس» را برای مخاطب مذکر مفرد بسازید.
پاسخ: لا تکتبْ.
سؤال ۳: تشخیص لا
در «لا تَکذِبْ»، «لا» چه نوعی است؟
پاسخ: لا الناهیه، چون ترک کار را میخواهد و مضارع پس از آن مجزوم است.
سؤال ۴: امر مؤنث
فعل امر «نوشتن» برای مخاطب مؤنث مفرد چیست؟
پاسخ: اُکتبي؛ یای مخاطبه حفظ میشود.
سؤال ۵: نهی مؤنث
«ننویس» برای مخاطب مؤنث مفرد چیست؟
پاسخ: لا تکتبي.
سؤال ۶: امر جمع مذکر
امر «بنشینید» برای جمع مذکر از «تجلسون» چیست؟
پاسخ: اِجلسوا.
سؤال ۷: نهی جمع مذکر
نهی همان صیغه را بسازید.
پاسخ: لا تجلسوا؛ نون افعال پنجگانه در حالت جزم حذف میشود.
سؤال ۸: امر مثنی
امر «بخوانید» برای دو مخاطب از «تقرآن» چیست؟
پاسخ: اِقرآ.
سؤال ۹: ترجمه
«لا تُهمِلوا واجباتِکم» را ترجمه کنید.
پاسخ: «تکالیفتان را رها نکنید.» فعل نهی برای جمع مخاطب است.
سؤال ۱۰: نفی یا نهی
تفاوت معنایی «لا یکتبُ» و «لا تکتبْ» چیست؟
پاسخ: اولی خبر میدهد «او نمینویسد» و دومی فرمان منفی است: «ننویس».
چطور خودتصحیح کنی؟
شخص و شمار مخاطب را بالای فعل بنویس، صیغه را پس از تبدیل دوباره ترجمه کن و در نهی علامت جزم یا حذف نون را کنترل کن.