روش اجرای آزمونک
سه خانه بسازید: M، n و V. واحد حجم در رابطهٔ مولاریته لیتر است. اگر جرم داده شده، پیش از مولاریته با جرم مولی آن را به مول تبدیل کنید.
تعریف مولاریته از حجم نهایی محلول استفاده میکند.
۱. مولاریته مستقیم
۰٫۵ مول حلشونده در ۲ لیتر محلول است. مولاریته را بیابید.
پاسخ
M=0.5÷2=0.25 mol/L.
۲. تبدیل میلیلیتر
۰٫۲ مول در ۵۰۰ میلیلیتر محلول وجود دارد.
پاسخ
۵۰۰ mL برابر ۰٫۵ L است؛ M=0.2÷0.5=0.4 mol/L.
۳. یافتن مول
۲ لیتر محلول ۰٫۳ مولار چند مول حلشونده دارد؟
پاسخ
n=MV=0.3×2=0.6 mol.
۴. یافتن حجم
برای قرارگرفتن ۰٫۴ مول در محلول ۰٫۲ مولار چه حجم نهایی لازم است؟
پاسخ
V=n/M=0.4÷0.2=2 L.
۵. جرم تا مولاریته
۴ گرم ماده با جرم مولی ۴۰ g/mol در ۲۵۰ mL محلول است.
پاسخ
n=4÷40=0.1 mol و V=0.25 L؛ پس M=0.1÷0.25=0.4 mol/L.
۶. جرم لازم
برای تهیهٔ ۰٫۵ لیتر محلول ۰٫۲ مولار از مادهای با جرم مولی ۵۰ g/mol چند گرم لازم است؟
پاسخ
n=0.2×0.5=0.1 mol و جرم=0.1×50=5 g.
۷. رقیقسازی
از محلول ۲ مولار، ۱۰۰ mL برداشته و حجم نهایی به ۵۰۰ mL میرسد.
پاسخ
M1V1=M2V2؛ M2=2×100÷500=0.4 M. دو حجم با یک واحد وارد شدهاند.
۸. حجم آب افزودهشده
۲۰۰ mL محلول ۱ مولار به حجم نهایی ۸۰۰ mL رقیق میشود. چه مقدار آب افزوده شده و غلظت نهایی چیست؟
پاسخ
حجم آب افزودهشده ۶۰۰ mL و M2=1×200÷800=0.25 M است.
۹. اختلاط همحلشونده
۱۰۰ mL محلول ۱ M با ۱۰۰ mL محلول ۳ M از همان حلشونده مخلوط میشود؛ حجمها جمعپذیر فرض شوند.
پاسخ
مولها ۰٫۱ و ۰٫۳، مجموع ۰٫۴ mol و حجم ۰٫۲ L است؛ مولاریتهٔ نهایی ۲ M.
۱۰. خطای تعریف
دانشآموز مول را بر حجم آب اولیه تقسیم کرده است. خطا چیست؟
پاسخ
مولاریته بر اساس حجم نهایی محلول تعریف میشود، نه حجم اولیهٔ حلال. باید حجم محلول پس از حلشدن و رساندن به حجم نهایی استفاده شود.
خودتصحیح
| معیار | کنترل |
|---|---|
| تعریف | مول حلشونده بر لیتر محلول است؟ |
| حجم | mL به L تبدیل شده؟ |
| جرم | پیش از رابطه به مول تبدیل شده؟ |
| رقیقسازی | مول حلشونده ثابت فرض شده و حجم نهایی درست است؟ |
| اختلاط | مولها و حجمهای سازگار جمع شدهاند؟ |
تمرین انتقالی
یک مسئلهٔ مستقیم، یک مسئلهٔ جرم تا مولاریته و یک رقیقسازی بسازید. عددها را طوری انتخاب کنید که بتوانید جواب را با تخمین کنترل کنید.