رسم، داده را به تصویر تبدیل میکند؛ تفسیر، تصویر را دوباره به جملهٔ دقیق برمیگرداند. تسلط واقعی به هر دو جهت نیاز دارد.
۱. نوع نمایش را انتخاب کن
در انتخاب نمودار آماری تشخیص بده دادهٔ مقایسهای، روند زمانی یا سهم از کل به چه نمایش نیاز دارد.
۲. محور، واحد و مقیاس را آماده کن
پیش از رسم، عنوان، محور افقی، محور عمودی، واحد و فاصلههای یکنواخت را بنویس. آزمونک رسم کنید این اجزا را در چند درس تمرین میدهد.
۳. داده را بدون تحریف رسم کن
فاصلهٔ محور را ناگهان عوض نکن و صفر یا شکست محور را آشکار نشان بده. برای دادههای جغرافیایی از خواندن و رسم نمودار جغرافیا کمک بگیر.
۴. نقاط و اجزای کلیدی را نامگذاری کن
نامگذاری شکل شمارهدار جایگاه، جهت پیکان و نقش جزء را از حفظ نام جدا میکند.
۵. نمودار را بازهبهبازه بخوان
در نمودارهای فیزیک ابتدا محور و واحد، سپس بازه، شیب و مساحت را بررسی کن؛ یک حکم برای کل نمودار نساز.
۶. شکل را به روایت علمی تبدیل کن
شکلهای زیست اجزا، جهتها و روابط را به جمله تبدیل میکند؛ برای زمینشناسی از خواندن شکل زمینشناسی استفاده کن.
۷. داده را تفسیر کن
با آزمونک تفسیر کنید معنی داده در زمینه را بنویس و با شاهد بیاورید عدد یا ویژگی نمودار را به ادعا وصل کن.
۸. نتیجه را محدود و کنترل کن
نتیجهگیری را فقط تا دامنهٔ داده ادامه بده. اگر نمودار همراهی نشان میدهد، با همبستگی یا علیت از ادعای علّی ناموجه پرهیز کن.
آزمون تشخیصی
برای یک جدول سهردیفی، نمودار مناسب انتخاب و رسم کن؛ سپس یک مقایسه، یک روند و یک محدودیت نتیجه بنویس. هر جزء جاافتاده، ایستگاه تمرین را نشان میدهد.
چکلیست تحویل
عنوان، محور، واحد، مقیاس، راهنما، نقاط داده، جملهٔ شاهد و نتیجهٔ محدود را پیش از تحویل کنترل کن.