هرچه از اطلاعات صریح به نقد نزدیک میشوی، باید زنجیرهٔ شاهد و استدلال را روشنتر بنویسی.
۱. خواسته را دقیق بخوان
از خواندن صورت سؤال شروع کن. فعل، قید، تعداد مورد و منبع پاسخ را مشخص کن تا پاسخ درست به خواستهٔ اشتباه ندهی.
۲. صریح را از ضمنی جدا کن
آزمونک اطلاعات صریح و ضمنی نشان میدهد کجا باید عین متن را نقل کنی و کجا استنباط محدود بسازی.
۳. واقعیت را از نظر جدا کن
با واقعیت یا نظر امکان بررسی گزاره و نشانههای ارزشگذاری را تمرین کن.
۴. موضوع و عنوان را پیدا کن
انتخاب عنوان مناسب موضوع، پیام و گستره را در چند واژه فشرده میکند؛ برای بازنویسی طولانیتر به خلاصه کنید برو.
۵. لحن و مخاطب را تشخیص بده
لحن متن از واژه و ساخت جمله شاهد میگیرد؛ مخاطب متن سطح زبان، خطاب و نیاز اطلاعاتی را میسنجد.
۶. هدف نویسنده را با شاهد بنویس
در هدف نویسنده کارکرد غالب متن را با یک فعل مانند آموزش، اطلاعرسانی، اقناع یا نقد نامگذاری کن.
۷. تفسیر و نتیجهگیری را محدود نگه دار
تفسیر کنید معنی داده در زمینه را میخواهد و نتیجهگیری نتیجهای هماندازهٔ شاهد.
۸. متن را ارزیابی و نقد کن
با ارزیابی کنید معیار و شاهد را بسنج و در نقد کنید ایراد، پیامد و اصلاح را بنویس.
آزمون تشخیصی چهار دقیقهای
یک بند کوتاه بردار و چهار خروجی بنویس: یک اطلاعات صریح، یک استنباط، یک نام برای لحن و یک هدف نویسنده. هر پاسخ را با عبارت مشخصی از متن پشتیبانی کن.
ترتیب جبرانی
اگر شاهد پیدا نمیکنی، به ایستگاه ۲ برگرد؛ اگر شاهد داری اما معنی را بیش از حد گسترش میدهی، ایستگاه ۷ را تمرین کن؛ اگر داوری مبهم است، ایستگاه ۸ را تکرار کن.