۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال · دهم
۱۰ سؤال کنش و فرهنگ

نمونه سؤال جامعه‌شناسی دهم؛
رفتار را با معنا و انتظار اجتماعی بخوان

این آزمونک در همین سایت تألیف شده و برگهٔ رسمی نیست. کنشگر، معنای رفتار، انتظار اجتماعی و پیامد را از هم جدا کن و نتیجه را فقط به شواهد موقعیت پیوند بده.

۱۰
آزمونک تألیفی و غیررسمی

موقعیت‌ها و شخصیت‌ها ساختگی‌اند. اصطلاح‌ها را با کتاب درسی پایهٔ خودت تطبیق بده.

۱. کنش

سؤال: فردی دست خود را برای پاسخ‌دادن در کلاس بالا می‌برد. چرا این حرکت کنش معنادار است؟

پاسخ پیشنهادی

حرکت با قصد درخواست نوبت و با توجه به قواعد کلاس انجام شده است؛ معنا آن را از حرکت بی‌اختیار جدا می‌کند.

۲. کنش اجتماعی

سؤال: چه چیزی سلام‌کردن را به کنش اجتماعی تبدیل می‌کند؟

پاسخ پیشنهادی

رفتار خطاب به دیگری و با انتظار پاسخ یا رعایت یک هنجار انجام می‌شود.

۳. جهان اجتماعی

سؤال: چرا گروه ورزشی فقط جمع چند فرد نیست؟

پاسخ پیشنهادی

نقش‌ها، قواعد، هدف و معناهای مشترک میان اعضا رابطه‌ای سازمان‌یافته می‌سازند.

۴. ارزش

سؤال: «درستکاری» و «تقلب نکردن» را مقایسه کن.

پاسخ پیشنهادی

درستکاری ارزش مطلوب و تقلب‌نکردن هنجار رفتاری متناسب با آن است.

۵. هنجار رسمی

سؤال: قانون مکتوب کتابخانه چه تفاوتی با انتظار نانوشتهٔ سکوت دارد؟

پاسخ پیشنهادی

اولی هنجار رسمی و ثبت‌شده است؛ دومی هنجار غیررسمی است که از انتظار مشترک پشتیبانی می‌گیرد.

۶. فرهنگ مادی

سؤال: لباس آیینی و معنای نمادین آن را دسته‌بندی کن.

پاسخ پیشنهادی

لباس عنصر مادی و معنای نمادین عنصر غیرمادی فرهنگ است.

۷. نقش

سؤال: از داور انتظار بی‌طرفی می‌رود. این انتظار به چه مفهومی مربوط است؟

پاسخ پیشنهادی

به نقش اجتماعی داور؛ نقش رفتارهای مورد انتظار از یک جایگاه را بیان می‌کند.

۸. جامعه‌پذیری

سؤال: کودک با مشاهده و بازخورد، شیوهٔ نوبت‌گرفتن را می‌آموزد. چه فرایندی رخ داده؟

پاسخ پیشنهادی

جامعه‌پذیری؛ قواعد و شیوه‌های پذیرفته‌شدهٔ تعامل را فراگرفته است.

۹. هویت

سؤال: فرد خود را هم دانش‌آموز و هم عضو خانواده می‌داند. چه ویژگی‌ای دیده می‌شود؟

پاسخ پیشنهادی

هویت اجتماعی چندلایه است و از تعلق‌ها و نقش‌های متعدد شکل می‌گیرد.

۱۰. داوری شتاب‌زده

سؤال: از یک رفتار کوتاه، دربارهٔ کل شخصیت فرد حکم داده‌اند. ایراد چیست؟

پاسخ پیشنهادی

دادهٔ محدود برای نتیجهٔ کلی کافی نیست و موقعیت و تکرار رفتار باید بررسی شود.

چطور خودتصحیح کنی؟

کنشگر، شاهد، مفهوم و نتیجه را در هر پاسخ مشخص کن. تمرین بیشتر در نمونه سؤال تألیفی جامعه‌شناسی و ارزش و هنجار قرار دارد.