۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال · کنترل پاسخ
۸ کنترل معقول‌بودن

نمونه سؤال معقول‌بودن جواب؛
عدد آخر باید با مسئله سازگار باشد

این آزمونک در همین سایت تألیف شده و برگهٔ رسمی نیست. کنترل معقول‌بودن جای حل را نمی‌گیرد، اما خطاهای ممیز، علامت، واحد، فرمول و برداشت را سریع آشکار می‌کند.

۸
آزمونک تألیفی کنترل پاسخ

پنج فیلتر را اجرا کن: علامت، اندازه، واحد، دامنهٔ مجاز و سازگاری با داستان مسئله.

۱. درصد بیش از صد

مسئله: ۱۸ پاسخ درست از ۲۰ سؤال. جواب دانش‌آموز: ۹۰۰٪.

پاسخ

نامعقول است؛ درصد موفقیت از ۱۰۰ بیشتر نمی‌شود. ۱۸÷۲۰×۱۰۰=۹۰٪ و خطای ممیز رخ داده است.

۲. زمان منفی

مسئله: مدت سفر. جواب: منفی ۳۵ دقیقه.

پاسخ

برای مدت، مقدار منفی معنا ندارد؛ ترتیب تفریق یا تعریف متغیر باید بازبینی شود.

۳. واحد سرعت

مسئله: ۱۰۰ متر در ۲۰ ثانیه. جواب: ۵ متر.

پاسخ

عدد می‌تواند درست باشد اما واحد نامعقول و ناقص است؛ سرعت ۵ متر بر ثانیه است.

۴. احتمال

جواب: احتمال یک رویداد برابر ۱٫۴ است.

پاسخ

ناممکن است؛ احتمال باید بین صفر و یک باشد. شمار حالت‌ها یا تقسیم باید بررسی شود.

۵. میانگین بیرون بازه

داده‌ها: ۱۲، ۱۵ و ۱۸. جواب میانگین: ۲۲.

پاسخ

نامعقول است؛ میانگین باید میان کمینهٔ ۱۲ و بیشینهٔ ۱۸ باشد. میانگین درست ۱۵ است.

۶. تبدیل واحد

مسئله: ۲ کیلومتر به متر. جواب: ۰٫۰۰۲ متر.

پاسخ

نامعقول است؛ متر واحد کوچک‌تر است و عدد باید بزرگ‌تر شود. جواب درست ۲۰۰۰ متر است.

۷. سود

داده: درآمد ۵۰۰ و هزینه ۷۰۰. جواب: سود مثبت ۲۰۰.

پاسخ

علامت نادرست است؛ درآمد کمتر از هزینه است، پس سود=۵۰۰−۷۰۰=−۲۰۰ و وضعیت زیان ۲۰۰ واحدی است.

۸. تعداد افراد

محاسبه: میانگین تعداد افراد ۳٫۶ است. آیا نامعقول است؟

پاسخ

لزوماً نه؛ هر مشاهده تعداد صحیح دارد، اما میانگین چند مشاهده می‌تواند اعشاری باشد. معنای متغیر و نوع شاخص باید جدا شود.

چطور خودتصحیح کنی؟

پیش از دوباره‌حل‌کردن، جواب را با بازه، واحد و تخمین مقایسه کن؛ سپس همان مرحله‌ای را بازبینی کن که ناسازگاری از آن آمده است.