جملهها و بیتهای صفحه برای تمرین ساخته شدهاند. مطالب را با کتاب درسی پایهٔ خودت تطبیق بده.
۱. معنی واژه
سؤال: در «سخن سنجیده بر دل نشست»، معنی «سنجیده» چیست؟
پاسخ پیشنهادی
یعنی حسابشده و از روی دقت؛ همراهی آن با سخن، معنی فکرشده را تقویت میکند.
۲. املا
سؤال: شکل درست را انتخاب کن: «او نتیجه را با دقت ___ کرد.» (گزارش / گذارش)
پاسخ پیشنهادی
«گزارش» درست است. «گذاردن» معنی نهادن دارد و با این بافت سازگار نیست.
۳. نهاد و گزاره
سؤال: در «پرندگان مهاجر بازگشتند» نهاد و گزاره را مشخص کن.
پاسخ پیشنهادی
«پرندگان مهاجر» نهاد و «بازگشتند» گزاره است.
۴. مفعول
سؤال: در «مریم نامه را نوشت» مفعول و نشانهٔ آن را بنویس.
پاسخ پیشنهادی
«نامه» مفعول و «را» نشانهٔ مفعول است.
۵. گروه اسمی
سؤال: هسته و وابستهها را در «این دو کتاب تازه» مشخص کن.
پاسخ پیشنهادی
«کتاب» هسته است؛ «این» و «دو» وابستهٔ پیشین و «تازه» وابستهٔ پسین است.
۶. تشبیه
سؤال: در «صدایش مانند نسیم آرام بود» ارکان تشبیه را بنویس.
پاسخ پیشنهادی
صدا مشبه، نسیم مشبهبه، مانند ادات و آرامی وجه شبه است.
۷. کنایه
سؤال: «از پای ننشست» در بافت کوشش چه معنی میدهد؟
پاسخ پیشنهادی
یعنی دست از تلاش برنداشت و ادامه داد؛ مقصود نشستن جسمانی نیست.
۸. تضاد
سؤال: در «از خاموشی به فریاد رسید» چه رابطهای دیده میشود؟
پاسخ پیشنهادی
خاموشی و فریاد تضاد دارند و شدت تغییر حالت را برجسته میکنند.
۹. قرابت معنایی
بیت تمرینی: «ز کوشش رسد دانه روزی به بار / نروید گل از آرزوی بهار» سؤال: پیام چیست؟
پاسخ پیشنهادی
نتیجه با کوشش به دست میآید و آرزو بدون عمل کافی نیست.
۱۰. درک متن
متن: «نویسنده پس از هر بند، پرسش اصلی را دوباره میخواند تا از موضوع دور نشود.» سؤال: بازخوانی چه فایدهای دارد؟
پاسخ پیشنهادی
پاسخ را با خواستهٔ اصلی همجهت نگه میدارد و از افزودن مطالب نامرتبط جلوگیری میکند.
چطور خودتصحیح کنی؟
قلمرو، شاهد، مفهوم و دلیل را کنار هر جواب علامت بزن. تمرین بیشتر در نمونه سؤال تألیفی فارسی و دستور زبان فارسی قرار دارد.