جملهها و متن این صفحه برای تمرین ساخته شدهاند. دامنهٔ قواعد و واژگان را با کتاب درسی پایهٔ خودت تطبیق بده.
۱. ترجمهٔ جمله
سؤال: «یَحفَظُ الطّالبُ الکلماتِ الجدیدةَ» را ترجمه کن.
پاسخ پیشنهادی
دانشآموز واژههای جدید را حفظ میکند. «یحفظ» فعل مضارع، «الطالب» انجامدهنده و «الکلمات» چیزی است که حفظ میشود.
۲. معنی واژه از بافت
سؤال: در «عادَ المسافرُ إلی بیتِهِ»، معنای «عاد» چیست؟
پاسخ پیشنهادی
یعنی بازگشت. عبارت «إلی بیته» مقصد حرکت را نشان میدهد و معنی فعل را روشن میکند.
۳. مرجع ضمیر
سؤال: در «فَتَحَ علیٌّ کتابَهُ»، ضمیر «هُ» به چه کسی برمیگردد و چه مفهومی دارد؟
پاسخ پیشنهادی
به «علی» برمیگردد و مالکیت کتاب را میرساند؛ یعنی علی کتاب خودش را باز کرد.
۴. نوع و شخص فعل
سؤال: «تَکتُبینَ» را از نظر زمان، شخص، شمار و جنس تحلیل کن.
پاسخ پیشنهادی
فعل مضارع برای مخاطبِ مفرد مؤنث است. «تـ» آغاز و «ین» پایان فعل، نشانههای تشخیص این ساختاند.
۵. فاعل و مفعول
سؤال: در «زارَ السائحُ المتحفَ»، فاعل و مفعولبه را مشخص کن.
پاسخ پیشنهادی
«السائح» فاعل و «المتحف» مفعولبه است. گردشگر عمل دیدار را انجام داده و موزه مقصد مستقیم فعل است.
۶. صفت و موصوف
سؤال: در «قَرَأتُ قصّةً مفیدةً»، صفت و موصوف را بنویس و دو هماهنگی را نام ببر.
پاسخ پیشنهادی
«قصّة» موصوف و «مفیدة» صفت است. هر دو نکره، مفرد، مؤنث و منصوباند؛ ذکر دو مورد از این هماهنگیها کافی است.
۷. اسم فاعل
سؤال: در «الطّالبُ کاتبٌ واجبَهُ»، اسم فاعل را پیدا کن و معنی آن را بنویس.
پاسخ پیشنهادی
«کاتب» اسم فاعل است و معنی «نویسنده / در حال نوشتن» میدهد. در این جمله دانشآموز انجامدهندهٔ نوشتن تکلیف است.
۸. نفی
سؤال: تفاوت زمانی «لا یَکتُبُ» و «لَم یَکتُبْ» را توضیح بده.
پاسخ پیشنهادی
«لا یکتب» ننوشتن در حال یا عادت را بیان میکند؛ «لم یکتب» فعل را در گذشته نفی میکند. «لم» با مضارع مجزوم، معنی گذشتهٔ منفی میسازد.
۹. شرط
سؤال: «مَن یَزرَعْ یَحصُدْ» را ترجمه و رابطهٔ دو فعل را بیان کن.
پاسخ پیشنهادی
هرکس بکارد، درو میکند. «یزرع» شرط و «یحصد» نتیجهٔ تحقق آن است؛ جمله رابطهٔ عمل و پیامد را نشان میدهد.
۱۰. درک متن
متن: «تَذهَبُ مریمُ إلی المکتبةِ یومَ الخمیس. هی تَقرَأُ کتاباً و تَکتُبُ ملخّصاً.» سؤال: مریم در کتابخانه چه دو کاری انجام میدهد؟
پاسخ پیشنهادی
کتابی میخواند و خلاصهای مینویسد. دو فعل «تقرأ» و «تكتب» شاهد مستقیم پاسخاند.
چطور خودتصحیح کنی؟
خطا را در یکی از ستونهای فعل، اسم، ضمیر، نقش، هماهنگی یا ترجمه ثبت کن و برای همان ستون یک مثال تازه بساز. تمرین بیشتر در نمونه سؤال تألیفی عربی و راهنمای قواعد عربی قرار دارد.